KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

GAZ KARS’ýN ESK BELEDYE BAþKANLARýNýN HAYAT HKAYELER -1

  Araþtýrmacý-Yazar Sultan Aydýn

          Ben Gazi Kars Bende Þehitler Yatar
         GAZ KARS’ýN ESK BELEDYE BAþKANLARýNýN HAYAT HKAYELER -1

 Gazi Kars’ýn Eski Belediye Baþkanlarýnýn Hayat Hikayeleri1

1921-1960 YILLARI ARASINDA GAZÝ KARS’IN ESKÝ BELEDÝYE BAÞKANLARININ HAYAT HÝKAYELERÝ-1

YÖNETÝCÝLERÝN YÖNETÝLENLERDEN OLMASI

Kur’aný Kerim’in Nisa süresi 59 . ayeti ( Ey iman edenler,ALLAHA itaat edin,ALLAH’IN Resülüne ve sizden olan ululemre itaat edin). Emanetlerin ehil olanlara verilmesi, Kur’aný Kerim’in Nisa 58 þöyle diyor ( þu bir gerçek ki ,ALLAH size emanetleri ehil olanlara vermeniz ve insanlar arasýnda hükmettiðinizde adaletle hükmetmenizi emrediyor).

Þehirler, insanlar gibidir. Nefes alýr, nefes verirler; böylelikle kendi geçmiþini de oluþtururlar.Þehirleri yönetenler, þehrin geleceði için adýmlarýn atýlmasýnýn birikimlerini oluþturan  kiþilerdir.Bu yüzdendir ki  bir þehrin geçmiþinde yer alan yönetici  kadrolarýn bilinmesi ve tanýnmasý önem taþýr.

Kars þehrinde geçmiþten günümüze çok sayýda kiþi Gazi Kars’a Belediye baþkanlýðý yapmýþtýr. Kýsada olsa 1921 yýlýndan 1960 yýlýna kadar Belediye Baþkanlýðý yapan kiþilerin kýsa hayat hikâyelerini siz okuyucularýma aktarmaya çalýþtým.

1921 YILINDAN 1960 YILINA KADAR GAZÝ KARS BELEDÝYESÝNDE GÖREV YAPAN ESKÝ BELEDÝYE BAÞKANLARININ KRONOLOJÝK SIRALAMASI

1-         Birinci Baþkan Akif ÇÝÇEK 1921

2-         Ýkinci Baþkan 1921-1926 CÝHANGÝR ZADE Ýbrahim AYDIN

3-         Üçüncü Baþkan          1926-1930 Hüseyin Han  TALINLI.

4-         Dördüncü Baþkan 1930-1932 Hafýz Kurban YURTSEVEN.

5-         Beþinci Baþkan           1932-1938 Hayrullah DAÐLI .

6-         Altýncý Baþkan 1938-1946 Mehmet Rüstem BAHADIR

7-         Yedinci Baþkan          1946--1950  Tahir BARLAS.

8-         Sekizinci Baþkan  1950-1953  Nevruz GÜNDOÐDU.

9-         Dokuzuncu Baþkan 1953 - Baki GÜNDOÐDU.

10-       Onuncu Baþkan 1953-1955  Tanrýverdi GÖKCAY.

11-       On Birinci Baþkan1955-1957 Ýsmail Hakký ALACA.

 

12-       OnikinciBaþkan 1957-1960  Yusuf  ERENGÜÇ.

1-GAZÝ KARS’IN ÝLK VE BÝRÝNCÝ BELEDÝYE BAÞKANI AKÝF ÇÝCEK’ÝN GÖREV YAPTIÐI YIL 1921

AKÝF ÇÝÇEK’ÝN HAYAT HÝKAYESÝN

Akif ÇÝÇEK 1857 yýlýnda Kars da doðdu .Babasý Memo anasý Ýmmi’dir.Sultan Hanýmla yaptýðý evlilikten çocuklarý olmuþtur. 30 EKÝM 1920 de  Kars’ýn ebedi kurtuluþu ile   Kars Belediyesinde teþkilatlanma, Görevlendirilme yapýlmýþtýr.

1920 KASIM ayýnda  Belediye Baþkanlýðýna Mustafa SABUNZADE , daha sonrada  yeni Gazili Hayrullah efendi Görevlendirilmiþtir.

Akif  efendi uzun yýllar Kars’ta muhtarlýk yapmýþtýr. 13 NÝSAN1919 Tarihinde  Cenubi Garbi Kafkas Hükümeti  Ýngilizler tarafýndan basýlmýþ, hükümet üyeleri tutuklanýrken Görevli polis memuru Aslan efendi Þehit edilmiþtir. Aslan efendi Akif ÇÝÇEK’ÝN oðludur.

TEMMUZ 1921 Yýlýnda   Kars’ta yapýlan Milletvekili ve Belediye Baþkanlýðý seçiminde Akif ÇÝÇEK Belediye Baþkaný seçildi.

Cenubi Garbi Kafkas Hükümeti  Cumhurbaþkaný Cihangiroðlu Ýbrahim AYDIN bey Malta’dan  sürgünden dönmüþtür. Memooðlu Akif Bey Cihangiroðlu Ýbrahim Aydýn Beye olan saygýsýndan, kendi rýzasýyla Baþkanlýðý devretti.1937 yýlýnda 80 yaþýnda  Kars’da vefat etti.

Ailesi ve yakýnlarý Kars merkezde yaþamaktadýrlar. 3 kýz 2 oðul babasý.

Kaynakça:

Fahrettin Erdoðan Türk Ellerinden Hatýralarým,

Hazine Doðualp,

Turhan Çicek                              

                             

2- GAZÝ KARS’IN ÝKÝNCÝ BELEDÝYE BAÞKANI  CÝHANGÝROÐLU ÝBRAHÝM AYDIN BEY ‘ÝN  GÖREV YAPTAÐI YILLAR (1921-1926)

 CÝHANGÝROÐLU ÝBRAHÝM AYDIN BEY’ÝN HAYAT HÝKAYESÝ

Cihangiroðlu Ýbrahim Aydýn Bey 15. yüzyýlda Ýzmir’den Azerbaycan’a göç edip Gümrü’ye yerleþen Aydýnoðlu soyundan gelmektedir.

Ýbrahim Aydýn Beyin dedesinin adý Aziz Bey’dir. Babasý Mehmet Süregel de Karakilise Köyü eþrafýndan Sarabani Hanýmla evlenir. 5 çocuklu bu evliliðin ikinci çocuðu olarak Ýbrahim Aydýn 1874 yýlýnda Gümrü’de dünyaya gelir. ( Aziz, Hasan, Tükezban  ve Aydýn adlarýnda dört kardeþleri vardý.)

Babasý Mehmet Bey 1882’de Kars’a göç ederek Kayabaþý mahallesinde bir eve yerleþir. Müteahhitlikle uðraþýr. Oðlu Ýbrahim önce Karslý Eþref Hocanýn baþýnda bulunduðu Yusuf Paþa Camiinde medreseye devam eder. Ardýndan üç yýl þehir mektebinde Rusça okur. Daha sonra Gümrü’de Kazak Alayýnýn 3. bölüðüne  girer ve burada 5 yýl eðitim görür. Kazak subayý çýkmak üzereyken girdiði “Gizli Ýslam Cemiyeti” saptanýnca, bölükten atýlýp sürgün cezasýna çarptýrýlýr. Çýkan af yasasýndan yararlanýr ve Kars’a döner.

1903’te Göle Orman Muhafaza Memurluðuna atanýr. 4,5 yýl silahlý olarak görev yapar. Bu arada Azerbaycan’da kurulmuþ olan Difai Partisine girer.

Bir süre Balkanlarda savaþýr. Gösterdiði yararlýlýktan dolayý Liyakat madalyasý ile ödüllendirilir. Edirne’nin istirdadýnda (geri alýnýþýnda) komutan yardýmcýsý olarak büyük kahramanlýklar gösterir.

3 Mart 1918’de imzalanan Brest-Litowsk anlaþmasýnýn ardýndan Fahri Alay Komutaný sýfatiyle Kars’a görevlendirilir. 30 Ekim 1918’de’de Mondros Mütarekesiyle Elviye-i Selase’nin boþaltýlmasý öngörülür. Yakup Þevki Paþanýn destekleriyle bölgeyi sahipsiz gelenlerini ve Rus Ýhtilali sonrasý hapisten kurtulan aydýnlarý alýr.

Arkadaþlarýyla 5 Kasýmda Kars Ýslam Þurasýný, 14 Kasýmda Birinci, 30 Kasýmda Ýkinci Kars Kongresini toplarlar. Ocak 1919’un ilk haftasýnda yapýlan Birinci ve Ýkinci Ardahan  Kongrelerini gerçekleþtirirler. Ardýndan 17-18 Ocak 1918 tarihlerinde toplanan Kars Kongresiyle kurulan Cenubi Garbi Kafkas Hükümeti kurarlar. Cihangirzade Ýbrahim Bey Kurulan bu hükümetin Cumhurbaþkaný seçilir. Ancak, Hükümet kýssa ömürlü olur. Zira, parlamento 13 Nisanda basýlýr. Baþta Ýbrahim Bey olmak üzere 11 arkadaþý Malta’ya sürülür. Cihangiroðlu Ýbrahim Bey 2 yýl Malta’da sürgün olarak yaþar. Kurtuluþunda yeniden Kars’a döner.Sürgün hayatý 1921 yýlýnda Mustafa Kemal Atatürk ün çabalarýyla son buldu  Kars’a dönen Cihangiroðlu Ýbrahim Bey Kazým Karabekir Paþa’nýn isteðiyle belediye meclisi üyeliðine seçildi. Bu tarihte belediye Baþkaný Mamoðlu Akif Çiçek’ti.

Ancak Akif Çiçek, Cihangiroðlu Ýbrahim Bey’e duyulan büyük hürmetten dolayý Belediye Baþkanlýðýný ona devretti. Böylece Cihangiroðlu Ýbrahim Bey belediyenin ikinci baþkaný oldu.

1921 yýlý Temmuz ayýnda getirildiði Belediye Baþkanlýðýnda 1926 yýlý sonuna kadar çok baþarýlý hizmetler verdi. Belediye Baþkanlýðý, Hükümet Baþkanlýðý ve Cumhurbaþkanlýðý yapan Cihangirzade Ýbrahim Bey 1927’den sonra bir süre yaptýðý Serbest Cumhuriyet Fýrkasý baþkanlýðýndan sonra hak etmediði saldýrýlara maruz kaldý. Ancak kendisine yöneltilen iddialarýn dayanýksýz olduðunu kanýtlar.

Ýbrahim Bey, kýsa süren rahatsýzlýðýnýn ardýndan 74 yaþýnda 1948 yýlýnda hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Kars halkýnýn coþku dolu ve yürekten baðlýlýðýný gösteren bir törenin ardýndan topraða verildi. Ýbrahim Bey, Türkçenin yaný sýra iyi derecede  Rusça ve Farsça biliyordu. Ermeniceyi konuþur ama yazamazdý.

Cihangirzade Ýbrahim Bey öldüðü sýrada çocuklarýnýn hepsi ve ikinci eþi Melek Haným saðdý. Kardeþlerinden Aziz ve Aydýn Beyler daha öce vefat etmiþ, sadece küçük kardeþi Hasan Bey hayatta kalmýþtý. Hasan Bey de bütün hayatýný Kars’ta geçirdi ve Kars’ta vefat etti. Cihangirzade Ýbrahim Beyin ikinci evliliðinden 2’si erkek 6 çocuðu  olmuþtur. Aziz Hatýrasý önünde saygýyla eðiliyorum.

KAYNAKLAR

Prof. Dr. M. Fahrettin Kýrzýoðlu-

Cihangiroðlu Ýbrahim Aydýn,

 Milli Mücadelede Kars Atatürk ile ilgili belgeler-

Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ender Gökdemir Cenub-i Garbi Kafkas Hükümeti

PROF.DR. Selçuk URAL,Hazine DOÐUALP)-

Samet Aðaoðlu Babamýn arkadaþlarý       

 

Vedat Akçayöz’ün arþivinden alýnmýþtýr.

3- GAZÝ KARS’IN ÜÇÜNCÜ BELEDÝYE BAÞKANI HÜSEYÝN HAN TALINLI’NIN GÖREV YAPTIÐI YILLAR 1926-1930

HÜSEYÝN HAN TALINLI’NIN HAYAT HÝKAYESÝ

1745 Yýlýnda Nadir Þah öldürülmüþ Kafkasya’da 21 Hanlýk ,3 Sultanlýk 1 Atabeylik kurulmuþtur.1850’lerde kurulan Talýn Hanlýðý da bunlardan biridir. Hanlýðýn kurucusu Hüseyin Paþa öldükten sonra  oðlu Ali Paþa Hanlýðý devam ettirir.

1892 Yýlýnda Hüseyin Han doðar dedesinin adý kendisine verilir. Hüseyin Hanýn annesi Güney Azerbaycan’ýn Ürmiye bölgesinden Suna hanýmdýr. Eðitimine önem verilir Lise derecesindeki Erivan Gimnassiumu bitirir.

Birinci dünya savaþýndaki çalkantýlarda bütün Han ailesi katledilir Hüseyin Han kaçmayý baþarýr Gümrüðe ve oradan da 1918 de Akyaka ( Kýzýlçakçaka ) gelir.

5 Kasým 1918 de Hüseyin Hanýnda üyesi olduðu on yedi kiþilik Milli Þura Hükümeti kurulur. Kars’ta baþlayan Milli Þura hareketinde Kýzýlçakçak bölgesine Kaymakam olarak görevlendirilir. Milli kuvvetleri bir araya toplayarak Mustehkem mevki haline getirir.

Akbaba, Þöregel, Arpaçay bölgelerinde Milis kuvvetleri oluþturur. Düþman depolarýna baskýnlar yaparak silahlarý temin eder silahlarýn bir kýsmýný Kars’a gönderir.17 ocak 1919 da Kars’ta Cenubi Garbi Kafkas hükümeti kurulur.

Hüseyin Han teþkilatta aktif olarak çalýþýr kahramanlýklarý ve mücadelesi  nedeniyle HADÝMÝ  MÝLLET VE VATAN   Madalyasý verilmiþtir.

13 Nisan 1919 da Cenubi Garbi Kafkas hükümeti Ýngilizler tarafýndan basýlýr baþta Cumhurbaþkaný Ýbrahim bey ve on bir arkadaþý tutuklanarak Batum’a ve oradan Malta’ya gönderilmiþtir.

Ýki gün sonrada  Hüseyin Han tutuklanarak Batum’a gönderilmiþ, Hüseyin Han Batum’dan kaçmayý baþarmýþ ve Azerbaycan’a geçer. 13 Ekim 1921’de yapýlan Kars antlaþmasý ile Anavatana Kars’a döner.

HÜSEYÝN HAN TALINLI’NIN KARS’TA YAPTIÐI SOSYAL GÖREVLER

1926 da Kars Belediye Baþkaný seçilmiþ iki dönem 1926-1930 dört yýl görev yapmýþtýr.

-1927 Yýlýndan itibaren 22 yýl Aralýksýz Ýl Genel Meclis üyeliði yapmýþtýr.

Hüseyin Han 1922 Yýlýnda Bülbül Hanýmla evlenmiþ Kars’ta Ticaretle, sonraki Yýllarda da Fotoðrafçýlýkla uðraþmýþtýr.

Türk ocaðý Þubesinde uzun Yýllar Ýdari heyet ve Baþkanlýðýnda bulunmuþtur.

CHP 1923 Den 1943 Yýllarýna kadar Ýl yönetiminde bulunmuþtur.

-1934 -1942 Yýllarýnda 8 yýl Kars Halk evi Baþkanlýðý yapmýþtýr.

-1934 Yýlýnda Talýnlý soyadýný almýþtýr.

-1950 Yýlýnda Milletvekili Adayý olmuþ yeterli oy alamamýþtýr.

Kars Hayvan ihracat Birliðinde Þef ve Tercümanlýk yapmýþ

-Iðdýr’da  çeþitli  görevlerde bulunmuþ,geçirdiði kalp krizi ile hayata veda etmiþtir. Cenazesi Kars’a getirilerek defnedilmiþtir.

Yazý dizimiz devam edecektir.

Kaynakça

PROF. DR. Selçuk URAL, Hazine DOÐUALP)

 Hüseyin Han Talýnlý’nýn Ailesi DR .AyhanTalýnlý, Mehmet Talýnlý,

Vedat Akçayöz

PROF. DR. Ali Kafkasyalý ÝRAN TÜRKLERÝ

Fahrettin Erdoðan Türk Ellerinde Hatýralarým.

(BA-BA-S) GAZÝ KARS (KHA) – KAFKAS HABER AJANSI

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 30251 Defa Okundu
2017-03-18

SON YAZILARI

Tarihi Dönemlerde Kars’ýn Arpaçay Ýlçesi1 1950 1960 Yýllarýnda Görev Yapan Gazi Karsýn Belediye Baþkanlarý4 1938 1950 Yýllarýnda Görev Yapan Gazi Karsýn Belediye Baþkanlarý3 1930-1938 Yýllarýnda Gazi Kars’ý Yöneten Belediye Baþkanlarý2 Gazi Kars’ýn Eski Belediye Baþkanlarýnýn Hayat Hikayeleri -1 Birinci Dünya Savaþý ve Sarýkamýþ Harekâtý Hakkýnda bazý bilgiler “Sarýkamýþ Destaný”

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır