KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

GERÇEK BİR YAŞAM ÖYKÜSÜ

  Burhan GÖRKEN

          iristili@yahoo.com
         GERÇEK BİR YAŞAM ÖYKÜSÜ

Bir dönem, okumaya azimli bir köy çocuğu

     Gerçek bir yaşam öyküsü

    Kasım Kalaça Doğu Anadolu’nun en doğusunda O zamanlar Çıldır’a şimdi Arpaçay’a bağlı olan Çanaksu köyünde 1932 yılında doğdu. Doğu Anadolu’nun diğer köylerinde olduğu gibi onun köyünde de yokluk ve yoksulluk hâkimdi.

    Cumhuriyet kurulalı çok olmamış, 1928 yılında harf devrimi yapılmış, eğitim verecek öğretmen kadrosu o tarihten sonra yetiştirilmeye başlanmıştı.

    O yıllarda köylerde öğretmen yoktu. Sadece öğretmen değil, aynı zamanda okul da yoktu . Öğretmen olmadığı için eğitmenler köyde okul olarak kullandıkları odalarda köy çocuklarına okuma yazma öğretiyorlardı. Eğitmenler 3. sınıfa kadar eğitim veriyor, ilkokulu bitirmek isteyenler 4 ve 5 sınıfları ilçe ve bucaklarda okuyarak mezun oluyordu.

    Kasım Kalça 1942 yılında okula başladı. O, okula başladığında köyünde kendi yaşıtlarından onlarca çocuk olmasına rağmen okula giden çocuk sayısı çok azdı. Bu sayı o kadar azdı ki eğitmen, öğrenci sayısı az olduğundan 3. sınıfta eğitimi tamamlayan tamamı 10  öğrenciden ibaret olan mezunları yeniden birinci sınıfa başlatarak öğrenci sayısını arttırmış ve eğitim vermeye başlamıştı.

    Bir gün eğitmen matematik dersinde 1 kişi saatte 5 km yol yürürse 2,5 saatte kaç km yol yürür diye sorduğunda önceki dönemde 3 yıllık eğitimi tamamlayanlar bu soruyu yanıtlamaya uğraşır. Aradan zaman geçmiş kimseden ses çıkmamıştır. Öğretmen “kim yaptı” diye sorunca sınıftan ses çıkmaz Kasım Kalaça yanındaki arkadaşına ‘12,5 km’ diye fısıldar. Öğretmen “12,5 km diyen kim?” der. Yanındaki arkadaşı önceden okulu bitirip tekrar başlayanlardan biridir. Cevabın yanlış olduğunu düşünerek Kasım Kalça’yı gösterir kendince ihbar eder “Öğretmenim bu dedi” der. Öğretmen ayağa kaldırır başını iki yana sallar. Kendi kendine “Bu çocuk okur ama babası okutmaz ki” der. Daha birinci sınıfa yeni başladığı halde 3. sınıfı bitirip tekrar başlayanları geçmiştir . Bu durum eğitmenin dikkatini çekmiştir. 3 yıl sonunda mezun olunca o zaman nahiye olan Doğruyol (Cala) köyüne 4. ve 5 sınıfları okuması için gönderir.

    Nahiyede, yeni açılmış bir okul ve yeni mezun öğretmenler vardır. Her gün 10 km yürüyerek nahiyedeki okula gider.

    Onun derslerde gösterdiği başarı buradaki öğretmeninin de dikkatini çeker. Öğretmen ilkokulu bitirdikten sonra ona mutlaka ortaokul ve liseye devam etmesini tavsiye eder.

    Öğretmenin kendisi Cilavuz Eğitim Enstitüsünden mezun olduğu halde onun Cilavuz’da değil Kars’ta okumasını özellikle ister. Çünkü onun Cilavuz’u bitirip öğretmen olmasından daha ileriye gidebileceğini düşünür.

    O yıllarda İlkokul bittiğinde eğitime devam mecburiyeti yoktu. Köylülerde ilkokulu bitirdikten sonra çocuklarını başka bir okula göndermezlerdi. İleri görüşlü çok az sayıda kişi çocuklarını ortaokula gönderirdi. Çocuklar köyde hayvancılık ve tarım ile geçimini sağlayan köylülerin eli koluydu. Çocuklara büyüklerinden daha çok iş düşerdi. Bu nedenle ileriyi okuyan pek olmazdı.

   Kasım Kalaça ortaokul kayıtları başladığında, ailesinin okula devam etmesini istememesine rağmen tek başına okula kayıt yaptırmak için yola koyulur. Çıldır ilçesine bağlı Çanaksu köyünden Kars’a gidecektir. İlçeden Kars’a giden yol köyünden geçmektedir. İlçeden Kars’a giden bir araba bulurum diye yola çıkar. 18 Km yürüyerek Arpaçay’ı geçer. Gün akşam olmaktadır. Gece konaklayacağı bir köy arar. Önceden babasının tanıdıklarının olduğu Porsuklu köyünde bir eve misafir olur.

    Geceyi orada geçirdikten sonra sabah uyanınca yeniden yola koyulur. Kars’a bağlı Mezra köyüne geldiğinde yine akşam olmuştur. Gece Mezra köyünde bir akrabasının evinde kalır. Sabah olunca yeniden yola koyulur. Öğleden sonra kayıtların yapıldığı Kars Ortaokuluna gider. Kayıt yapan memur Ragıp kayıt bilgilerini aldığında yaşının Ortaokula başlama yaşından büyük olduğunu söyler. Kayıt yaptıramayacağı kendisine söylenince hemen ilk aklına geleni söyler  “Yaşımı büyük yazmışlar mahkemeye verdik düzeltecekler” der. Kayıt yapan memur Efraim “Tamam ama bana muhakkak mahkeme kararını getir unutma; yoksa kaydın silinir” der, kaydını alır. Aslında mahkemeye başvuru yapılmamış aklına ilk bu geldiği için böyle söylemiştir. Geceyi Kars’ta komşu Göldalı (İrişti) köyünden Cebrail Olgun’un hanında geçir. Ertesi gün köyüne gider. Durumu babasına anlatır. Babası Muhtar ile mahkemeye gider. Bir zaman sonra hâkim karşısına çıkarlar. Hâkim babasına: “Neden çocuğun yaşını büyük yazdırdın” der. Babası ses çıkarmaz. Kendisi hemen atılır: “Benden üç yaş büyük abim ölmüş, onun kaydını sildirmemişler ben doğunca beni onun yerine saymışlar” der. Hâkim “ babası susuyor oğlu konuşuyor” der önündeki kâğıtlara bakar. “Buradaki kayıtta 3 yaş büyük kız çocuğu var, bunlar ikiz mi?’der. Babası yalan söyleyemez. “yok, efendim bunlar ikiz değil” der. Hâkim davayı red eder. Onlar bir yol gösterir. “Muhtar bir ölüm kâğıdı düzenlesin birde doğum kâğıdı nüfusa yeniden kaydını yaptırsın” der. Muhtar, Kasım Kalça için ölüm kâğıdı düzenler, onu ölmüş gösterip yeniden 3 yaş küçük Abdülkasım olarak kayda geçer.

    Abdülkasım okul başladığında Kars’a gelir. Okula başlar artık kendisine belge soran da olmaz, okula devam eder. Okula yakın bir pansiyonda kalır. Pansiyon kirası hariç, günlük masrafı 50 kuruştur.

    Birkaç ay kaldıktan sonra pansiyon kirasını ödeyemez. Pansiyon sahibi onu kısa

bir müddet vermiş, kısa zaman sonra pansiyondan çıkaracağını söylemiştir. Bu durum onu üzmüş, derslerdeki dalgın hali Fen Bilgisi öğretmeni Neriman Erkoç’un dikkatini çekmiştir. Sıkıldığı için durumunu öğretmenine söylemez,  ancak öğretmen bir yolunu bulup onu rencide etmeden sıra arkadaşından durumunu öğrenir.

    Birkaç gün sonra öğretmeni onu müdürün yanına götürür. Durumunu izah eder. Müdür iftihar belgelerini görünce onu aşağı pansiyona gönderir.           Yetim öğrencilerin kaldığı devlete ait Aşağı Pansiyona yerleştirilir. Bu pansiyonda kalanlara sadece yatacak yer ve ortak kullanım alanı olan ders çalışma salonu verilmiştir. Yemek vs. giderleri kendilerine aittir. Odalarda soba yok sadece ortak kullanım salonunda soba vardır.

    Birde Yukarı pansiyon vardır orada zengin öğrenciler kalır yemeklidir.

   Aşağı Pansiyonda kalan öğrenciler hafta sonu yakındaki işyerlerinden çağrılarak yevmiye ile hamalliye işlerine gönderilir; bu şekilde haftalık 350 kuruşluk masraflarını çıkarırlardı. Ekmeğin kilosu o zamanlar 35 kuruştu 15 kuruşluk ta katık alarak günlük 50 kuruş ile geçinirlerdi.

    Bu arada okulda Aşağı Pansiyondaki öğrencilerden çoğu iftihar ile sınıflarını geçmektedir. Aşağı Pansiyonda yetim, yoksul, köyden gelen çocuklar kalmaktadır. Yukarı Pansiyonda kalan öğrencileri kendi aralarında  “yerliler” olarak adlandırmaktadırlar. Yukarı Pansiyondakiler Aşağı Pansiyondakilerin iftiharla geçmelerini çekemez iki grup arasında kavgalar çıkar.

   Kasım Kalaça Kars Ortaokulu ve Kars Lisesini burada başarı ile bitirir.

   Köyüne gelir. Ailesi kalabalıktır.Abileri evli her birinin 3-4 çocuğu vardır. Üniversitede eğitimine devam etmek istediğini söyler. Ailenin okutma imkanları sınırlıdır Aile içinde huzursuzluk çıkar Ayrılık konuşulur. Ayrılık olmaz ancak kendi hakkına düşen koyunları alıp Kars’a götürür satar.

  Liseden Sonra Hukuk Fakültesine kaydını yaptırır, ancak hem okuyup hem çalışması gerekir. İş bulamadığı için okula devam edemez. Aynı sene 1 yıllık eğitim alarak Toprak iskân kursunu bitirerek Harita Teknik memuru olur.

    Bu arada yedek subay olarak askerlik görevine başlar. Bu görevi sırasında Toprak Komisyonuna katılır. Askerlik dönüşü Erzurum’da Toprak Komisyonunda görevine devam eder. Erzurum’da yeni açılan Eğitim Enstitüsü sınavına girer ve kazanır. Edebiyat grubu öğretmeni olarak mezun olur. Ancak bu eğitimi Toprak Komisyonundan habersiz bitirmektedir. Toprak Komisyonu muvaffakiyet vermediği için öğretmenlik yapamaz.

     Çalıştığı kurumda Toprak Komisyonu Başkanlığına yükselir. 9 vilayette o zamanki kanun çerçevesinde çiftçiye toprak dağıtır.

    Bu arada Kars Alpaslan Lisesinde, Kars Ticaret Lisesinde, Ağrı Naci Gökçe Lisesinde; Edebiyat, Tarih, Sosyal Bilgiler, Matematik ve Resim öğretmenliği yapar.

     Türkiye’nin birçok ilinde çalıştıktan sonra Çalıştığı Kurumda Genel Müdürlüğe alınır. Burada Şube müdürü ve Arazi İskân Daire Müdür Yardımcılığı yapar 1985 yılında kendi isteği ile emekli olur.

Burhan GÖRKEN

  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 5087 Defa Okundu
2017-06-27

SON YAZILARI

Gerçek bir yaşam öyküsü Bir Yardım, Bir Yol Hikâyesi, Bir Doğa Mücadelesi Çıldır Gölü, Yazı Başka Kışı Başka Güzel Bir Benim Atıma Deh Deyin Çalışma Hayatına Örnek Olacak Bir Buluşma Aşk Olsun Aşık Bir fotoğrafın hikayesi Nasıl Gidilir, Nerede Kalınır, Ne Yenir Hızır Aleyhisselam kapıyı çaldı! Daha neye yarıyarsınız

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Demir İpek Yolu Kars Ekonomisini Şaha Kaldıracak!
Demir İpek Yolu Kars Ekonomisini Şaha Kaldıracak!
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Düğün dernek full izle tek parça YENİ EKLENDİ!
Düğün dernek full izle tek parça YENİ EKLENDİ!

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Tan Ofset San.Tic.'nin Kurulusudur. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır