KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

21 NEDR?

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         21 NEDR?

 21 Nedir?

Kafkas Haber Ajansý ( KHA ) Yazarý Faruk Ocak’ýn, “21 Nedir?” yazýsý:

Birleþmiþ Milletler ‘in, 10 Kasým 2011 kararý ile 21 Mart tarihini resmi Dünya Down Sendromu Günü olarak tanýmasýnýn ardýndan dünya genelinde çeþitli etkinlikler bu genetik farklýlýðýnýn daha da tanýnmasýna yardýmcý oldu. Farkýndalýðýn ‘21 Mart’ gününde olmasýnýn nedeni ise yine kendileri kadar özel... 21. kromozomlarýnýn 2 tane yerine 3 tane olmasý takvimlerde 21 ve 3 rakamýný özel kýlýyor. Dünya genelinde 6 milyon, Türkiye’de ise rakamlarýn kesin olmamasý nedeniyle 100 bin civarý insanýn bu genetik farklýlýðý taþýdýðý tahmin ediliyor.

Down Sendromu nedir?

 En basit tanýmýyla Down Sendromu çocuðunuzun vücudundaki hücrelerin 46 yerine fazladan bir kromozoma, yani 47 kromozoma sahip olmasýdýr.

Peki ya neden 47 kromozom?

Ýnsan vücudunu oluþturan kromozomlarýn 23 tanesi anneden , 23 tanesi ise babadan gelmektedir. Down Sendrom’unda 21. kromozom 2 deðil 3 adet olmaktadýr. Bunun sonucu olarak toplam kromozom sayýsý 46 deðil 47 olmaktadýr.

Down Sendromu ismi nereden geliyor?

Dr. Jérôme Lejeune

Down sendromu ya da eski adlarýyla mongolizm veya mongol bebek ilk kez 1866 yýlýnda Dr. John Langdon Down tarafýndan tarif edilmiþ bir sendromdur. Moðol ýrkýna mensup insanlara çekik gözlülükleriyle benzemeleri nedeniyle Dr. Down bu bebekler için mongoloid terimini kullanmýþ, ancak daha sonra Asyalý bilim adamlarýnýn baskýsýyla mongol terimi tümüyle terk edilmiþtir. Sendrom, doktorun ismi olan "Down sendromu" olarak adlandýrýlmaya baþlamýþtýr. 1959’da Jérôme Lejeune tarafýndan 21. kromozomun trizomisi olduðu tanýmlanmýþtýr.

Dowm Sendromu kendi içinde kaç çeþide ayrýlýr?

 Trizomi 21: Bütün hücreler ekstra bir 21. kromozama sahiptir. Down sendromlu insanlarýn % 94’ü bu gruptadýr.

Translokasyon: Ekstra 21. kromozom baþka bir kromozoma baðlanýr. Down sendromlu insanlarýn %4’ü bu gruptadýr.

Mozaik: Hücrelerin bir kýsmý ekstra bir 21. Kromozama sahiptir. Down sendromlu insanlarýn % 2’si bu gruptadýr.

Down Sendromu’na sebep olan nedenler nelerdir?

 Down Sendromuna neden olan belirleyici faktörler konusunda, annenin yaþý, radyasyon, troit antibodies, uyuþturucu ve alkol kullanýmý gibi çeþitli tezler ortaya atýlmýþ olsa da bunlarýn içinde kesinlik kazanmýþ olaný yoktur. Sonuçta 21. Kromozom bilinmedik bir nedenle bölünememiþ ve yeni hücrede yerini korumuþtur.

Annenin yaþýnýn ilerlemiþ olmasý, sendromun sýklýðý ile iliþkili olan tek istatistik veridir. Son yýllarda yapýlan çalýþmalar kromozom bölünmezliðinin yalnýzca anne yumurtasýndan deðil baba sperminden de kaynaklanabileceðini göstermiþtir.

 Down Sendromu doðum öncesinde saptanabilir mi?

 Down Sendromu doðum öncesi taný yöntemleri ile saptanabilmektedir. Ancak bu testler kendi içlerinde belirli riskleri de taþýmaktadýrlar. Down Sendromlularda ensede deri bolluðu fazla olduðu için Ultrasonda ensedeki þiþliðe bakýlýr. Ancak kesin bir metot deðildir. Üçlü Tarama ise anne kanýndan alýnarak yapýlýyor ve risk hesabý yapýlmaktadýr. Ancak %60 oranýnda tanýmlayabilmekte %40 oranýnda atlayabilmektedir. Fakat unutulmamalýdýr ki her test size %100 doðruluk oraný vermeyecektir.

Down Sendromu’na sahip olan kiþilerin özellikleri nelerdir?

Down Sendromlular’da görülen bazý fiziksel özellikler: Çekik küçük gözler, basýk burun, kýsa parmaklar, kývrýk serçe parmak, kalýn ense, avuç içindeki tek çizgi, ayak baþ parmaðýnýn diðer parmaklardan daha açýk olmasýdýr. Bu özelliklerin hepsi veya birkaçý görülebilir.

Down Sendromlu bebekler istisnalar olmakla beraber yaþýtlarýndan daha yavaþ büyürler. Zihinsel geliþimleri geriden gelmektedir. Bu gerilik, yaþ büyüdükçe daha belirgin olarak gözükmekte, ama uygun eðitim programlarý ile Down Sendromlu çocuklar da pek çok baþarýya imza atmakta ve toplum hayatý içinde anlamlý hayatlar kurabilmektedirler. Burada düzenli ve disiplinli bir eðitim programý ve bol tekrar en önemli faktördür.

Down Sendromlu bireyler genel olarak yaþýtlarýndan daha kýsa boylu olurlar ve metabolizmalarýnýn yavaþ çalýþmasý nedeni ile doðru beslenme alýþkanlýðý edinmezlerse ileri yaþlarda kilo problemi yaþayabilirler.

Down Sendromu’nda kiþisel geliþim önemli bir rol oynar mý?

 Down Sendromlu çocuklar genelde boy ve kilo açýsýndan daha yavaþ büyürler, daha yavaþ öðrenirler, problem çözmede ve karar vermede diðer çocuklardan daha çok zorlanýrlar. Zeka seviyeleri normalden düþük olarak kalýr. Ancak iyi ve erken baþlanan eðitimle zeka seviyelerinde anlamlý kaydadeðer bir geliþmye rastlanýr. Down Sendromlu çocuklar iyi bir eðitimle normal birey þeklinde hayatlarýný sürdürebilirler. Ýmkan tanýndýðýnda meslek edinebilirler. Kendi yaþamlarýný idame ettirebilecek seviyeye ulaþabilirler. Fizik tedavi, özel eðitim ve dil terapisine ihtiyaç duyulur. Bunlar için planlý ve programlý bir þekilde profesyonel yardým almak gerekir.

Özel Eðitim

Down Sendromlu çocuklar kendi aralarýnda farklýlýklar gösterebilirler, bu yüzden çocuðun ihtiyaçlarýna uygun bir programla özel eðitim, beraberinde sosyal ve duygusal geliþimi, biliþsel geliþimi ve motor geliþimini desteklenir.

Fizik Tedavi

Fizik tedaviye Down Sendromlu bebeklerde iki aylýkken baþlanmalýdýr. Egzersizler fizyoterapist bakýmýnda yapýlmalý ve günlük programlarla evde aile tarafýndan uygulanmalýdýr. Düzenli kontrollerle duruma göre tedavi desteklenir. Çocuklarda yüz kaslarý gevþektir. Fizik tedavi süresince kas gücü ve motor becerilerinin yaný sýra, algýlama becerisi de programa dahil edilerek desteklenmelidir.

Dil terapisi

Down Sendromlu çocuklarda konuþma geç geliþir. Erken dönemde baþlanan dil terapisi ile ortalama 2-3 yaþýnda konuþma baþlayabilir. Nadir rastlansa da bazýlarý çok geç konuþurlar. Hiç konuþamayan sayýsý ise oldukça azdýr.                                                                                     

(BA-BA-S) GAZÝ KARS (KHA)

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 16123 Defa Okundu
2015-03-22

SON YAZILARI

Ötekileþtirme! Sevgi Kalpte Olmadan, Bilgi Beyinde Olmaz Eriþebilirlilik Eriþebilirlilik ve Ulaþýlabilirlik Farklý Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk Ýnanmak mý, güvenmek mi? Bir Dakikalýðýna Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır