KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

ENGELLLERE YöNELK AYRýMCýLýK

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         ENGELLLERE YöNELK AYRýMCýLýK

 Engellilere Yönelik Ayrýmcýlýk

Kafkas Haber Ajansý ( KHA ) Yazarý Faruk Ocak, “Engellilere Yönelik Ayrýmcýlýk” yazýsý:

Günümüzde insanlýk “Herkesi içine alan, herkese uygun bir toplum modelinden”  yoksundur. Ýþte bu nedenle insanlýk, çoðu kez, sorunlar karþýsýnda kendisini çaresiz hissetmektedir. Neden, böyle bir toplumu oluþturabilecek gerçekçi, geçerli bir model üretmekten uzaðýz? Bir toplumun gereksinimini karþýlayacak hizmetler / çözümler üretirken öncelikle “normal insanlar için” hareket geçiliyor, “ötekiler” için “sonra yaparýz” deniliyor. Bu yaklaþým, toplumdaki herkesi içine alan, herkesi en baþtan düþünen bir anlayýþý yansýtmýyor. Oluþturulan bu eksik modelle toplumun bir bölümü dýþlanýyor, sonra da bu dýþlamanýn yarattýðý olumsuzluklarla da pekiþen sorunlarýn içinden çýkýlamýyor. Dýþlanan bu kesimleri toplumla bütünleþtirecek (entegre edecek) yollar aranýyor. Ne yazýk ki bir yandan dýþlama süreci sürerken, bütünleþtirme çabalarý da baþarýsýz kalýyor Karþýlaþýlan sorunlarýn bir çoðu, sorunun niteliðinden, doðasýndan deðil; sorunu çözme sorumluluðu taþýyanlarýn ona bakýþ açýsýndan, çözüm için sahip olunan olanaklarýn yetersizliðinden, yanlýþ ve eksik çözüm önerilerinden kaynaklanýyor. Hatta denebilir ki pek çok sosyal sorunun nedeni de, yaklaþýmdaki bu yetersizliktir.

Doðru yaklaþým, (herkesi içine alan, herkes için uygun bir toplum modeli) nasýl baþarýlabilir? Öncelikli soru þudur; Yaþadýðýmýz, çalýþtýðýmýz, dinlendiðimiz çevre, toplum, kimin için tasarlanmýþ? Kadýn, yaþlý, engelli, çocuk, köylü, azýnlýk, göçmen... Toplum, içinde yaþayan bu insanlarý, onlarýn sorun ve gereksinimlerini, özelliklerini ne ölçüde dikkate almaktadýr? Çalýþtýðýnýz iþ, bindiðiniz otobüs, yürüdüðünüz kaldýrým, okuduðunuz okul, tedavi gördüðünüz hastane, dinlenme-eðlenme yerleri, kýsaca içinde yaþadýðýnýz çevre sizi de içine alan bir toplum anlayýþý ile mi geliþtirilmiþtir? Bir toplum, kendisini oluþturan bileþenleri iyi tanýyor, onlar hakkýnda gerçekçi, geçerli bilgiler topluyor ve yaþamý, tüm bileþenleri eþit oranda dikkate alan bir anlayýþla planlayýp / þekillendiriyorsa özlenen toplum modeline doðru yol alýyor demektir. Ýþte herkesi içine alan toplum anlayýþýnýn temeli” budur.

Farklýlýklar, özünde yadýrganacak durumlar deðildir. Çünkü farklýlýk, biz insanlarýn doðasýnda var. Bu fark yalnýzca engelli olmakla sýnýrlý deðil; pek çok açýdan birbirimizden farklýyýz. Hepimizin farklý özellikleri, farklý gereksinimleri var. Güçlerimiz de zayýflýklarýmýz da farklý. Bu yüzden hepimizin içinde yaþadýðý toplum, birkaç kiþinin ya da belirli bir kesimin özellikleri temel alýnarak þekillendirilemez. Engelli insanlarýn ihtiyaçlarý en az engelli olmayan insanlarýn ihtiyaçlarý kadar, toplumun düzenlenmesini etkilemeli. Bu da onlarýn özel bakým isteðinden deðil, onlar da herkes gibi toplumun bir parçasý olduðundan yapýlmalýdýr. Bundan dolayý, bir toplum yapýlandýrýrken engellilerin de ihtiyaçlarý mutlaka göz önünde bulundurulmalýdýr. Herkes, yaptýðý hizmetlerden, engellilerin de yararlanmasýný saðlamaktan sorumludur. Bu sorumluluk herkesindir, Bu sorumluluk doðal ve sürekli bir sorumluluk olarak algýlanmadýkça, yerine getirilemez. Herkesi içine alan, herkese açýk bir toplum anlayýþý içinde sorunlara eðilmedikçe, gerçekçi, geçerli, kalýcý, çözümler üretilemez.

Engellilere yönelik ayrýmcý uygulamalarýn dünü oldukça eskilere dayanmaktadýr. Toplum içerisinde eþitsiz uygulamalar tarihsel bir olgudur. Zaman içerisinde ayrýmcý tutum ve davranýþlar, toplumun tüm hücrelerine sinmiþ ve yaþamýn neredeyse ayrýlmaz bir parçasý haline gelmiþtir.

Engellinin karþýlaþtýðý “engelin” temelinde, sahip olunan “engel” deðil; engelin yarattýðý farklýlýðý bahane eden toplumun, engelliye karþý geliþtirdiði engelleyici tutumlar” yatmaktadýr

Ayrýca engellilerin kendileri de, sahip olduklarý farklýlýðý, farklý davranmanýn ve kendilerine farklý davranýlmasýnýn haklý bir gerekçesi sayarak (zaman zaman bunu bir kazanç sayarak) ayrýmcý uygulamalarý pekiþtirecek tutum ve davranýþlar içerisinde olabilmektedirler. Engelli - toplum iliþkisi içerisinde karþýlýklý beslenen bir olgu olarak benimsenip içselleþtirilen ayrýmcý uygulamalar, ciddi bir itirazla karþýlaþmadan, zamanla, yaþamýn ayrýlmaz bir parçasý haline gelmektedir. Engellinin bilinci, kendilik algýsý da ayrýmcýlýðý besleyen unsurlar içerebilmektedir. Bu anlamda egelliyi kendisinden gelecek ayrýmcýlýða karþý da korumak gerekmektedir.

Ayrýmcýlýk kültüre öyle bir yerleþmektedir ki “uçlaþmýþ biçimleri” (þiddetle beslene vb.) söz konusu olmadýkça fark edilmez olabilmektedir. Kolayca fark edilmeyen, bu biçimleri ile rahatsýz etmeyen; dolayýsýyla karþý konulup mücadele de edilmeyen ayrýmcýlýk örnekleri çoktur. Bunlar çoðu durumda “sözde olumlu görünümler” bile taþýyabilmektedir. Engelli bir dilenciye, daha gönül rahatlýðýyla para verilmesi, buna örnek gösterilebilir. Altýnda acýma duygusu yatan kimi sözde olumlu yaklaþýmlar da çoðu kez ayrýmcýdýr.

Farklý olmak “farklý muameleye tabi tutulmanýn” haklý gerekçesi olamaz. Engelliler de herkes gibi, baþka hiçbir sebeple deðil; salt insan olduklarý için onurlu bir yaþamý hak etmektedirler. Bunun için toplumsal yaþama tam katýlýmýn önündeki her türlü engel kaldýrýlmalý ve eþitlik ilkesi gereðince yaþamýn tüm alanlarýnda desteklenmelidirler.

Oysa engelliler genelde görmezden gelinen, acýnan: evde, sokakta, iþ yerinde vb. koruma altýnda bulundurulmasý gereken kiþiler olarak algýlanmaktadýrlar. Engellilere yaklaþýmda dinsel-geleneksel kökenli “vicdani yaklaþým” bireysel, korumacý ve bastýna bir tutumdur. Bu yaklaþýma göre iyi bir toplumda, iyi bir insan “muhtaç” kiþileri de düþünür. Ýster dinsel inanýþý gereði görev diye algýlasýn isterse iyilik yaparak kendini yüceltme çabasý içerisinde olsun, ister salt insani duygular nedeniyle olsun herkes böyle yaptýðýnda engelliler için toplumsal görev yerine getirilmiþ olmaktadýr. Çaðdaþ yaklaþým ise insanlarýn bu türden duygu ve düþüncelerini reddetmez; ancak insanlarýn sorunlarý ve gereksinimleri karþýsýnda sorumluluðu aðýrlýklý olarak kamuya (sosyal devlete) yükler. Sorunu, gereksinimi, özelliði, niteliði ne olursa olsun tüm insanlar salt insan olduklarý için onurlu bir yaþam sürme hakkýna sahiptirler ve bu amaçla her türlü hizmetin insanlara, bir hak olarak ve hiçbir ayrým gözetmeden, eþitlik içerisinde, verilmesi gerekir. Bu sorumluluk ise tek tek bireylerin, gruplarýn, topluluklarýn... farklý nedenlerden kaynaklý ve tümüyle kendi inisiyatifleri içerisinde gerçekleþen iyilik yapma” dürtülerine býrakýlamaz. Bunlarý bir hak olarak tanýmlýyorsak, hakkýn yerine getirilmesinde de bir “muhatap” bulunmalýdýr.

 Bir toplumu engellilere karþý duyarlý hale getirmede “haklar” yaklaþýmý temel alýnmalýdýr. Bu, ayný toplumda, haklar ve özgürlükler bakýmýndan tam bir eþitlik içerisinde, birlikte yaþamak demektir. “Kimsenin yarýn engelli olmayacaðýnýn garanti edilemeyeceði” gerçeðinin sýk sýk anýmsatýlmasý üzerine bina edilen korkuya dayalý davranýþlar yerine; baþkalarýna karþý da sorumlu olduðumuz bilinci konulmalý ve bu bilincin gereði olan kamusal sorumluluklar yerine getirilmelidir.

(BA-BA-S) GAZÝ KARS (KHA) – KAFKAS HABER AJANSI

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 3104 Defa Okundu
2015-09-30

SON YAZILARI

Ötekileþtirme! Sevgi Kalpte Olmadan, Bilgi Beyinde Olmaz Eriþebilirlilik Eriþebilirlilik ve Ulaþýlabilirlik Farklý Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk Ýnanmak mý, güvenmek mi? Bir Dakikalýðýna Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır