KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

ERİŞEBİLİRLİLİK VE ULAŞILABİLİRLİK

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         ERİŞEBİLİRLİLİK VE ULAŞILABİLİRLİK

 Erişebilirlilik ve Ulaşılabilirlik

Engelli insanlar, engelsiz insanlar için tasarlanmış bir toplum içinde kendilerine yer edinmeye çalışmaktadırlar. İş, eğitim, ulaşım, rehabilitasyon ve sağlık gibi kurumsal ve ekonomik bir çok alanda engelli bireylerin yaşadığı sıkıntıların ve erişim güçlüklerinin tespit edilerek giderilmesi gerekmektedir. Bu konuda en büyük görev yerel yönetimlere düşmektedir.

Fiziki ulaşılabilirlik kapsamında ele alınabilecek olan toplu taşımanın niteliği, yollarda onların geçişini engelleyenler, resmi dairelerin ve okulların üst katlarına ulaşılabilirlik ve bunların iyileştirilmesi kısmına girmeden engelli ve yaşlı bireylerin ulaşılabilirliğinin ne olduğu konusunun tartışılması gerekmektedir.

Engelliler konusunda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 9 Aralık 1975 teki toplantısında kabul edilen 3447 sayılı; “Engelli Kişilerin Hakları Beyannamesi” şu şekildedir: “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu üye ülkelerin vaatlerine uyarak, Birleşmiş Milletler Beyannamesi hükümleri altında gerekli işbirliği tedbirlerini almak için ve sakat kişilerin hayat standartlarını yükseltmek amacıyla; insan hak ve özgürlüklerinde, evrensel beyannamede ilan edilen barış esasları çerçevesinde, kişinin insan haysiyetine ve sosyal adalete inancını tekrar ederek; “Sakat Kişilerin Hakları Beyannamesi”ni ilan etmekte ve aşağıda belirtilen bu hakların korunması için hem ulusal hem de uluslararası tedbirlerin alınmasını istemektedir.”

Birleşmiş Milletlerin yayımladığı bu beyanname ile birlikte Engelliler ve Yaşlılar Genel Müdürlüğünün ilgili yönetmenlikleri ve “Özürlüler Yasası” belediyelere ve tüm kamuya ciddi sorumluluklar yüklemektedir.

07. 07. 2005 tarihinde 5378 sayılı “Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun” yürürlüğe girmiştir. Bu kanunda engellilerin ulaşılabilirliğine ilişkin önemli hükümler yer almaktadır. Bunlardan birisi şu şekilde tanzim edilmiştir:

Madde 9: Erişilebilirlik

1. Taraf devletler engellilerin bağımsız yaşayabilmelerini ve yaşamın tüm alanlarına etkin katılımını sağlamak ve engellilerin diğer bireylerle eşit koşullarda fiziki çevreye, ulaşıma, bilgi ve iletişim teknolojileri ve sistemleri dâhil olacak şekilde bilgi ve iletişim olanaklarına, hem kırsal hem de kentsel alanlarda halka açık diğer tesislere ve hizmetlere erişimini sağlamak için uygun tedbirleri alacaklardır. Erişim önündeki engellerin tespitini ve ortadan kaldırılmasını da içeren bu tedbirler diğerlerinin yanında, aşağıda belirtilenlere de uygulanır: Binalar, yollar, ulaşım araçları ve okullar, evler, sağlık tesisleri ve işyerleri dâhil diğer kapalı ve açık tesisler; Elektronik hizmetler ve acil hizmetler de dâhil olmak üzere bilgi ve iletişim araçları ile diğer hizmetler.

2. Taraf devletler aşağıdakileri gerçekleştirmek için de uygun tedbirleri alacaklardır: Kamuya açık veya kamu hizmetine sunulan tesis ve hizmetlere erişime ilişkin asgari standart ve rehber ilkelerin geliştirilmesi, duyurulması ve bunlara ilişkin uygulamaların izlenmesi;  Kamuya açık tesisleri işleten veya kamuya hizmet sunan özel girişimlerin engellilerin ulaşılabilirliğini her açıdan dikkate almalarının sağlanması; İlgili kişilerin engellilerin karşılaştığı ulaşılabilirlik sorunlarıyla ilgili olarak eğitilmesi; Kamuya açık binalar ve diğer tesislerde Braille alfabesi ve anlaşılması kolay nitelik taşıyan işaretlemelerin sağlanması; Kamuya açık binalara ve tesislere erişimi kolaylaştırmak için rehberler, okuyucular ve profesyonel işaret dili tercümanları dâhil çeşitli canlı yardımların ve araçların sağlanması; Engellilerin bilgiye erişimini sağlamak için onlara uygun yollarla yardım ve destek sunulmasının teşvik edilmesi; Engellilerin İnternet dâhil yeni bilgi ve iletişim teknolojilerine ve sistemlerine erişiminin teşvik edilmesi; Erişilebilir bilgi ve iletişim teknolojileri ve sistemlerinin tasarım, geliştirme ve dağıtım çalışmalarının ilk aşamadan başlayarak teşvik edilmesi ve böylece bu teknoloji ve sistemlere engelliler tarafından asgari maliyetle erişilebilmesinin sağlanması.

Görüldüğü üzere yasa kamuya, belediyelere ve özel sektöre ciddi sorumluluklar yüklemektedir. Bu sorumluluk aynı zamanda toplumsal bir sorumluluktur. Ama fiziki çevrenin hiç de engellilerin kısıtlanmadan yaşamlarını sürdürebilmelerine olanak varacak biçimde olmadığı; yani sorumlulukların yerine getirilmediği rahatlıkla görülebilmektedir.

Yaşanılan fiziksel çevrenin tüm toplumu düşünerek tasarlanmadığı, yaşanılan konuttan kamusal yaşam alanlarına ve ulaşım araçlarına kadar birçok çevresel unsurun, engellilerin gereksinimleri dikkate alınarak tasarlanmadığı bir gerçektir. Bina düzenlemeleri, mimari uygulamalar engelli insanları dışlamaktadır. Kent mekanları sanki engellilerin hiç bir yere gidememesi için tasarlanmıştır. Engellilerin kentsel mekânlarda hareket özgürlüğünü engelleyen birçok etken bulunmaktadır: Bozuk yollar, kavşaklar, hiç olmayan veya kullanımı mümkün olmayan rampalar, merdivenler, alt-üst geçitler, yüksek bankamatikler, özürlü sandalyesinin sığmadığı asansörler, iyice yükseltilmiş veya işgal edilmiş kaldırımlar. Tüm bunlar ne yazık ki çeşitli engel gruplarının gereksinimlerini karşılayacak biçimde tasarlanıp inşa edilmemiştir. Metro istasyonlarında vatandaşların boşluğa düşmemeleri için konulmuş “sarı çizgiler” bile görme engellileri düşünerek değil engeli olmayan insanlar için konulmuştur. Kent içi ulaşımda yaygın kullanılan toplu taşıma araçları, engellilerin kolayca inip binecekleri biçimde tasarlanmamıştır. Kentte ulaşım, engelliler için kaygı verici bir sorun haline gelmektedir.

Engelli bireylerin de diğer tüm bireyler gibi sosyal ve fiziki çevreden, eğitim ve sağlık olanaklarından, spor ve eğlence imkânlarından eşit bir şekilde faydalanmasının sağlanması zorunluluğu vardır. Bu bakımdan; aslında tüm kamu ve özel sektörün, özellikle belediyelerin yaşanabilir kentin oluşumuna yapacakları katkı, onları geleceğe taşıyacak ve o şehirde yaşayanları mutlu edecektir. Yaşlı ve engelli bireylerin sosyal imkânlara ulaşılabilirlikleri konusunda her şeyden önce şu temel ilkeden söz edilmelidir: Engelliler için yap, herkes kullansın. Engellileri izole etmeden ve yapılan işleri “onlar için” diye ayırmadan tüm işleri engellilere uygun olarak tasarlamak esas olmalıdır.

  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 8229 Defa Okundu
2017-06-29

SON YAZILARI

Sevgi Kalpte Olmadan, Bilgi Beyinde Olmaz Erişebilirlilik Erişebilirlilik ve Ulaşılabilirlik Farklı Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk İnanmak mı, güvenmek mi? Bir Dakikalığına Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek Çanakkale Zaferi Ne Anlatır

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Adem Çalkın’ın Selim Kongresi konuşmasının tamamı
Adem Çalkın’ın Selim Kongresi konuşmasının tamamı VİDEO
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Şoförlere bubi tuzağı gibi yol!
Şoförlere bubi tuzağı gibi yol!

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Tan Ofset San.Tic.'nin Kurulusudur. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır