KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

ENGELLLER ÖTEKLEþTRMEDEN BRLKTE YAþAMAK

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         ENGELLLER ÖTEKLEþTRMEDEN BRLKTE YAþAMAK
Engellileri Ötekileþtirmeden Birlikte Yaþamak
 
Birey; demokratik toplum yaþamýna hak ve sorumluluklarý temelinde aktif olarak katýlýr. Bu katýlýmýn çerçevesi bireyin mutluluðu ve çýkarlarýný toplumun yararý ve çýkarlarý ile uyumlulaþtýrdýðýný varsaydýðýmýz soyut toplumsal sözleþmede belirlenir. Toplumsal sözleþmenin karþýlýklý olarak içselleþtirilmesi, bir arada oluþun devamýný ve geliþimini de etkileyecek bir süreçtir. Toplumda yürütme erk’ini elinde bulunduranlarýn; bireyleri, ayrýmsýz, özgür yurttaþlar olarak mý ya da tersine, yönetimleri altýndaki “þey’ler-nesneler” olarak mý algýladýklarý engelliliðe bakýþlarýnýn da temel belirleyicisi olacaktýr.
 
Engelli bireyi yurttaþ olarak kabul eden bakýþ, onu haklarýyla ve sorumluluklarýyla bir bütün olarak kabul edecek ve toplumun eþit, katýlýmcý, kendi kendine yeterli bir üyesi olarak algýlayacaktýr. Engelli bireye, ailesine ve yakýn çevresine “iyilik yapma” ödevi ile sorumlu olarak deðil, toplumdaki tüm bireylere yaklaþmasý gerektiði gibi “hak” temelli yaklaþacaktýr.
 
Engelli bireye tek tek ve kamu olanaklarý ile sunulan hizmetleri, bireyin onurunu da yok sayma pahasýna afiþe etmek yerine, bu hizmete gereksinim duyanlarýn tümüne ulaþmayý doðal ve zorunlu bir görev sayacaktýr. Kuþkusuz bu ayný zamanda görev sayma ve algýlama sadece yönetim erk’ine ait bir sorumluluk deðil, bir arada yaþamak isteyen toplumun tüm üyelerine ait bir algýlama ve yaþam biçimi sorunudur. Çaðdaþ toplum; bireyi ve toplumun bütününü “kul” ve “tebaa” olarak gören yönetim anlayýþýný reddeder, engelli bireyi, ailesini ve tüm bireylerini “yurttaþ” olarak kabul eder.
 
Ýyi niyetli olduðunu varsayabileceðimiz pek çok çaba, düzenleme gündelik yaþamýmýza da yansýmaktadýr. Türkiye’de engellilik alanýnda 70 veya daha fazla doðrudan veya dolaylý yasal düzenleme vardýr. Vergi indiriminden, tekerlekli sandalye daðýtýmýna, iþ olanaklarýndan, eðitim yardýmýna kadar uzanan ve toplandýðý zaman hiç de küçümsenemeyecek boyutlara ulaþan bir kamusal kaynaðýn kullanýldýðýný yeni yasal düzenlemeler yapýldýðýný ve kurumlarýn oluþturulduðunu söylemek olanaklýdýr. Bu kamunun merkezi ve yerel yönetimleri eliyle yürütülen çalýþmalarýnýn yanýna yurttaþ giriþimlerinin, gönüllü organizasyonlar. STK’ larýn gayretli çabalarýný, kampanyalarýný, proje uygulama ve arayýþlarýný da eklemek olanaklýdýr. Kýsacasý özellikle “kentteki engelliler” düne göre daha görünür ve seslerini duyurur hale gelmiþtir. Ancak bütün bu çabalarýn, yankýlanan sesin nasýl bir yanýt bulduðu ve engelli birey ve ailesinin yaþamýna nasýl yansýdýðý da önemlidir.
 
Bunlarýn yanýna her gün bir haberde sýkça vurgulanan “onlar” tanýmý haberi yazan muhabirin bakýþý olarak mý algýlanmalý yoksa yaygýn bir toplumsal bakýþýn yansýmasý mý?. Onlar engelliler ise, diðerleri kim ve hangi nedenle onlar için tanýmlamalarda “kendilerince iyiliklerde” bulunuyorlar. Onlar, engelliler ile mi sýnýrlý, yoksa baþka onlar da var mý?. Kadýnlar, etnik ve dini kökeni çoðunluktan farklý olanlar,göçmenler,sýðýnmacýlar, yaþam tercihleri farklý olanlar da onlar mý..Bunlarýn hepsine onlar diyorsanýz geriye kimler kalýyor. “Çaresizlik” gerçekte kimin çaresizliði ve de “onlar” diðerlerinden daha yetenekli olduklarýný inatla neden ispat etmek için uðraþsýnlar. Diðerleri her kimse onlardan daha çok ya da az yetenekli olsalar ne olur. Bunlarý toplumdaki yaygýn “ötekileþtirmenin “ somut örneði olarak kabul edebilir miyiz?..
 
Kentleri ve Ülkeyi yönetenler toplumsal kontrat gereði hepimizin oluþturduðu deðerlerden oluþan kaynaklarý daðýtýrken, engelli bir bireye sandalye verirken düzenledikleri törenlerle neyi yapýyor yada amaçlýyor olabilirler?. Örneðin bir ay çalýþýp maaþýný alan, kiþinin bu hakkýdýr da, engelli bireyin,   sandalye, beyaz baston yada eðitim hizmeti almasý hak deðil midir?.. Toplumsal kontratýn en üst ve somut belgesi Anayasa’da ifadesini bulan “sosyal devlet” üstelik engellilerin korunmasýna iliþkin özel hükümlere de yer vermiþken bir hak böyle mi sunulmalýdýr.
 
Günlük yaþamýmýzý daha renkli kýlmak için eðer haklarýn sunumunu bu hale getiriyorsak,örneðin kamuyu yönetenlerin ve çalýþanlarýn maaþlarýný her ay böyle törenlerle sunabilir miyiz?..
 
Çok daha acýtýcý örneklerini verebileceðimiz bu yaklaþým aslýnda Engellilere bakýþýn da bir yansýmasýdýr. Literatürde sosyal dýþlanma ve duygusal istismar tanýmlarý penceresinden bu örnekleri yorumlamak ve reddetmek zorundayýz. Engellilere yurttaþ ve hak temelli olmayan bu bakýþ,”acýma” “biz sizin için neler yapýyoruz” dayatmasýný engelli bireyin ve ailesinin karþýsýna çýkartmakta ve kendisine “minnet ve þükran duyulmasýný” empoze etmektedir.
 
Tahmin etmek hiç güç deðildir ki yaþam kalitesi göstergelerindeki olumsuzluk öncelikle toplumdaki dezavantajlý gruplarý daha derinden etkilemektedir. Çocuklar, engelliler, kadýnlar, yoksullar bunlarýn baþýnda gelmektedir; Ama artýþlar en son bu saydýðýmýz guruplara uðramaktadýr ki böylesi bir ortamda sosyal devlete duyulan gereksinim azalýr mý? Çoðalýr mý?. Devlet bu alanlarda küçültülmeli mi, büyütülmeli mi?Çok ciddi yapýsal sorunlar aþýlamamýþken sosyal devlet sorumluluklarýný STK’lara ve özel sektörün sosyal sorumluluk projelerine devredebilir mi? 8,5 milyonu aþkýn engelliniz varsa ve bunlarýn eðitimden,saðlýða,iþ ve mesleki rehabilitasyondan,bakým ve toplum yaþamýna aktif katýlabilmeye kadar çözüm ve kaynak bekleyen sorunlarý varken temel sorumluluk kamuya ait deðil midir?.
 
Baþtaki örneklere yeniden dönecek olursak; örneðin bir engellinin tekerlekli-akülü arabaya kavuþmasý elbette önemlidir. Bunun için gösterilen gayretler önemlidir. STK’larýn bunu toplum gündeminde diri tutmasý, daha çok engelli bireye ulaþýlmasý da önemlidir. Ancak bu saptamalarýn hemen yanýna, örneðin Türkiye’deki engelli nüfusun sayýsý adresleriyle bilinse hangi engel gurubuna ve ne gibi malzeme veya ihtiyaçlarý bilinse. Bu ihtiyaçlarý bütün Türkiye’de hak temelli olarak ve bir program dâhilinde yapsak maliyetinin ne olacaðýný, dünyanýn17. büyük ekonomisinin yurttaþlarýna böyle bir hakký, duygusal olarak ezmeden,incitmeden sunmasýnýn çok mu zor olduðu sorularýný ekleyebilir miyiz?.
 
Bir baþka cepheden, demokratik toplumun en vazgeçilmez araçlarýndan birinin örgütlenme ve örgütlenmiþ bireyler olduðunu, bu nedenle STK’larýn yaþamsal olduðunun altýný çizip; STK’lara, yani kendimize, her birimize okunduðu þekliyle esemes kampanyalarý ile bu iþi çözüp çözemeyeceðimizi, enerjimizin büyük kýsmýný buralarda harcarken. Örneðin kenti ve Ülkeyi yönetenlere “yýlda kaç köprülü kavþak yapacaðýnýzý, kaça yapacaðýnýzý, ne zaman bitireceðinizi büyük afiþlerle, törenlerle açýklýyorsunuz da, engellilere iliþkin bizim bilip, denetleyebileceðimiz, önerip, eleþtirip, gerekirse destek olacaðýmýz yýllýk,5 yýllýk programlarýnýzý niye açýklamýyorsunuz” yada Ülkemizi yöneten siz deðerli yöneticiler “ bizi de ilgilendiren yasalarý hazýrlarken, çýkartýrken görüþlerimizi neden almýyorsunuz, bugün bir uygulama baþlatýp, canýnýz istediðinde neden kaldýrýyorsunuz, bu büyük ve güzel Ülkemizde hala engellilerin gerçek sayýsýný, hangi hizmete gereksinim duyduklarýný saptayamýyorsunuz” sorularýný neden sormadýðýmýzý, soramadýðýmýzý sorgulamalý mýyýz?
 
Yurttaþ olmak zor ama onurlu bir süreç. Kimseyi ötekileþtirmeden, her bireyi özgür, onurlu ve toplumun saygýn bir parçasý olarak yaþatmak ve yaþamaya olan inançla.
  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 5320 Defa Okundu
2012-07-09

SON YAZILARI

Ötekileþtirme! Sevgi Kalpte Olmadan, Bilgi Beyinde Olmaz Eriþebilirlilik Eriþebilirlilik ve Ulaþýlabilirlik Farklý Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk Ýnanmak mý, güvenmek mi? Bir Dakikalýðýna Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır