KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

TüRK DüNYASýNýN FENOMEN LDER ALYEV

  MURAT ÞANLI

          turksagliksen@hotmail.com
         TüRK DüNYASýNýN FENOMEN LDER ALYEV

 Türk Dünyasýnýn Fenomen Lideri Aliyev

Azerbaycan’ýn siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik olarak geliþmesinde büyük bir yere sahip olan Haydar Aliyev SSCB’de baþladýðý siyaset hayatýna Yeni Azerbaycan Partisi’nde devam etmiþ ömrü vefa ettiði müddetçe siyasetin içinde kalmýþtýr.

10 Mayýs 1923’te Azerbaycan’ýn Nahcivan Özerk Cumhuriyeti’nde dünyaya gelen Haydar Ali Rýza oðlu Aliyev iþçi bir ailesinin çocuðuydu. 1939 yýlýnda Nahcivan Pedagoji Teknik Okulu’nu bitirdikten sonra þimdiki adý Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi olan Azerbaycan Sanayi Enstitüsü’nde eðitimine devam etti. Ancak ülkenin içinde bulunduðu savaþ dolayýsýyla eðitim hayatýna devam edemedi.

1941 yýlýndan itibaren Haydar Aliyev, Nahçývan Özerk Cumhuriyeti Halk Ýçiþleri Komiserliðinde ve Nahçývan Özerk Cumhuriyeti Halk Komiserleri Meclisi’nde Þube Müdürü olarak görev yapan Aliyev. 1944 yýlýnda çalýþmak için Devlet Güvenlik Teþkilatlarýna gönderildi. Bu dönemden itibaren Devlet Güvenlik Teþkilatlarýnda çalýþan Haydar Aliyev, 1964’ten Azerbaycan SSCB Bakanlar Kurulu yanýnda Devlet Güvenlik Komitesinde Baþkan yardýmcýsý, 1967 yýlýndan itibaren ise baþkan olarak görev yaptý. Tuðgeneral rütbesine kadar yükselen Aliyev daha sonra þimdiki adý Saint Petersburg olan Leningrat’ta özel yüksek öðrenim gördü. 1957 yýlýnda Azerbaycan Devlet Üniversitesi Tarih bölümünü bitirdi.

1969 yýlýnda Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin toplantýsýnda, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri seçildi ve böylece partinin en yüksek konumlarýndan birine getirilmiþ oldu. Ardýndan 1982 yýlýnýn Aralýk ayýnda Sovyetler Birliði Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbüro üyeliðine seçilerek SSCB Bakanlar Kurulu Baþkaný Birinci Yardýmcýsý görevine getirildi. Buradaki milletvekilliði görevini yaklaþýk 20 yýl sürdüren Haydar Aliyev, 5 yýl ise SSCB Yüksek Sovyet’i Baþkaný Yardýmcýsý olarak çalýþtý.

1987 yýlýnýn Ekim ayýnda, Sovyetler Birliði Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbüro’nun Genel Sekreteri olan Mihail Gorbaçov’un yürüttüðü Perestroyka ve Glasnost politikalarýný protesto ederek görevinden ayrýldý.

20 Ocak 1990’da Kýzýl Ordu’nun Bakü’de gerçekleþtirdiði büyük baskýndan dolayý Moskova’daki Azerbaycan temsilciliðine gelerek burada bir bildiri yayýmladý. Bildiride Sovyet Rusya’nýn bu yaptýðý kanlý olayý protesto etti ve olayla ilgili kiþilerin cezalandýrýlmasýný talep etti.

Daðlýk Karadað Sorunu’nun baþ göstermesi ile baþlayan süreçte SSCB’nin politikalarýný eleþtiren Aliyev Ýstediði sonuçlarý alamamasý üzerine 1991 yýlýnýn Haziran ayýnda Sovyetler Birliði Komünist Parti üyeliðinden istifa etti.

Hayatýnýn geri kalan kýsmýný kendi vatanýnda geçirmek üzere Azerbaycan’a dönen Haydar Aliyev, bir süre Nahcivan’da kaldý. Burada Azerbaycan Yüksek Sovyet’i milletvekili olarak görev yaptý. 1991 ile 1993 yýllarý arasýnda Nahcivan Otonom Cumhuriyeti Yüksek Meclisi Baþkanlýðý ve Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Sovyet Baþkanlýðý gibi görevlerde bulundu. Ayrýca 1992 yýlýnda Nahcivan’da düzenlenen parti kongresinde, Yeni Azerbaycan Partisi’nin parti baþkaný seçildi.

1993 yýlýna ülkede kriz sinyalleri verilmeye baþlanmýþtý. Ýç savaþýn eþiðine gelinmesi ve baðýmsýzlýðýn tehlikeye düþmesi sebebiyle halk Haydar Aliyev’in baþa geçmesini istemekteydi.

Bu geliþmeler üzerine hükümet Haydar Aliyev’i Bakü’ye davet ederek 15 Haziran’da göreve çaðýrdýlar. 24 Temmuz 1993 tarihinde Haydar Aliyev, Milli Meclis’in kararý doðrultusunda Azerbaycan Cumhurbaþkaný olarak göreve getirildi. Kýsa bir süre sonra gerçekleþen                3 Ekim 1993 seçimlerinde de halk bir kez daha Haydar Aliyev’i cumhurbaþkaný seçti.

11 Ekim 1998 tarihinde gerçekleþtirilen genel seçimlerde de sonuç deðiþmedi ve Haydar Aliyev, oylarýn %76’sýný alarak bir kez daha Azerbaycan Cumhurbaþkaný seçildi. 15 Ekim 2003 tarihinde yapýlacak olan bir sonraki genel seçimlerde de halk Haydar Aliyev’in aday olmasýný istese de saðlýk durumunun kötüye gitmesi sebebiyle bunu kabul etmedi.

Halk tarafýndan iktidarda olmasý istenen Haydar Aliyev, yaklaþýk 30 sene kadar politikanýn içinde aktif rol oynadý. Ýktidarda olduðu dönem boyunca ülkenin sosyal, kültüre, ekonomik ve siyasal olarak geliþmesine katkýda bulundu. Ülkenin içine girdiði en zor durumlarda bile halkýn ýsrarla Haydar Aliyev’i iktidarda istemesi onun Azerbaycan tarafýndan ne kadar çok sevildiðinin göstergesidir.

Haydar Aliyev, saðlýk problemlerinin artmasý nedeniyle seçimlere katýlamamýþ olsa da, seçimlerde oðlu Ýlham Aliyev’e desteðini sürdürdü. Babasýndan aldýðý mirasý en iyi þekilde koruyacaðýna inanan halk oðlu Ýlham Aliyev’i 2003 seçimlerinde cumhurbaþkaný olarak seçti. Seçimlerden kýsa bir süre sonra Haydar Aliyev’in rahatsýzlýðý ciddi boyutlara ulaþtý ve tedavi için gittiði ABD’de 12 Aralýk 2003 tarihinde vefat etti.

Haydar Aliyev birçok ödül, niþan ve yine birçok ülkenin fahri doktora unvanýna sahip oldu. 4 kez Sovyetlerin Lenin Niþaný’ný alan Aliyev, Kýrmýzý Niþan gibi Sovyetlere ait birçok niþan daha kazandý ve iki defa Sosyalist Kahraman ilan edildi. 13 Nisan 1999’da Türkiye Cumhuriyeti’nin o zamanki cumhurbaþkaný Süleyman Demirel tarafýndan kendisine “Atatürk Barýþ Niþaný” layýk görüldü. Bunlar dýþýnda 1997’de Ukrayna’da “Yaroslav Niþaný”, 2001’de Moskova Devlet Üniversitesi tarafýndan “Fahri Profesörlüðü” ve 2003 yýlýnda Rusya’nýn en büyük ödüllerinden olan “Mukaddes Apostol Andrey Pervozvanný Niþaný”ný aldý. Kaynak : biyografi.info/kisi/haydar-aliyev

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 19236 Defa Okundu
2013-12-09

SON YAZILARI

Bahara Hasret Memleketin Yarým Kalan Öyküsü Dolunay; Soðuk Memleketimin Sýcak Yuvasý Yel devirsin sebeplerin kökünü Can Azerbaycan… Senin kederin benim kederimdir Türk Dünyasýnýn Fenomen Lideri Aliyev Dostlarý olmalý insanýn Etkili olmak mý? Yetkili olmak mý? Aðla Müslüman aðla Sahi … Ýnsan olmak nasýl bir þeydi… El insaf kardeþim saðlýk çalýþanlarý da insan

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır