KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

BEZDREN ELEKTRK KESNTLER, BOZULAN KARS ALGýSý

  Sezai Yazýcý

          sezaiyazici@kha.com.tr
         BEZDREN ELEKTRK KESNTLER, BOZULAN KARS ALGýSý

 Bezdiren Elektrik Kesintileri, Bozulan Kars Algýsý

Araþtýrmacý-Yazar Sezai Yazýcý’nýn, “Bezdiren Elektrik Kesintileri, Bozulan Kars Algýsý” yazýsý:

Daron Acemoðlu ve James A. Robinson’ýn, Türkçeye de çevrilerek Doðan Kitap tarafýndan yayýmlanan çok önemli bir çalýþmasý var. Tüm dünyada ilgiyle karþýlanan kitabýn adý; Uluslarýn Düþüþü: Güç, Zenginlik ve Yoksulluðun Kökenleri.  Çalýþma okura “dünyaya bakýþýnýzý ve kavrayýþýnýzý deðiþtirecek” sloganýyla sunuluyor. Gerçekten de okunduðunda insan zihnine çok þey katacak türden… Kitap, Amerika’da bir çitle ikiye ayrýlmýþ Nogales kentine iliþkin çarpýcý bir karþýlaþtýrmayla baþlýyor.  Verilen bilgilerden çitin kuzeyinde Santa Cruz County’nin milli gelirinin 30 bin dolar kadar olduðunu öðreniyoruz. Burada, saðlýk, eðitim, sosyal güvenlik, elektrik, telefon, kanalizasyon sistemleri çok geliþmiþtir. Ama birkaç adým uzaklýktaki çitin güney tarafýnda yani Nogales Sonora sakinlerinin hayatlarý epey farklýdýr. Meksika’nýn görece müreffeh bir kesiminde yaþasalar da hane baþýna ortalama gelirleri kuzeydekilerin üçte biri düzeyindedir. Eðitimleri daha geri, halk saðlýðý koþullarý yetersiz, bebek ölümleri daha fazla, yollar daha kötüdür.

Yazarlar kitapta, coðrafi ya da iklimsel bir farklýlýk olmamasýna karþýn, bir kentin, bir bölgenin iki yarýsýnýn neden bu kadar ayrý olduðu sorusuna verilecek yanýta geçmeden önce, okuru daha da meraklandýrarak; “Neden Birleþik Devletler’deki ekonomik baþarý, Meksika’dan, Latin Amerika’nýn diðer ülkelerinden daha elveriþlidir” diye soruyorlar. Ardýndan da bu sorunun yanýtýnýn “erken sömürgecilik döneminde” farklý toplumlarýn oluþma biçimlerinde yattýðýný yazarak derin tarihsel bir arka planý irdelemeyle baþlýyorlar.

Hiç kuþkusuz biz burada, kitabýn, ulaþtýðý sonuçlarý konu edinmeyeceðiz. Ama belki benzer sorularla, son yýllarda kimi temel hizmetlerin gündelik yaþamýn konforuna olumsuz etkisi baðlamýnda gereksiz bir kötüleþme eðilimi içerisine girildiðini, daha önce ilerisinde olduðu illere karþý þimdilerde görece bir gerileme içerisine giren Kars algýsýnýn pratik ipuçlarýný vermeye çalýþacaðýz.

Çok küçük bir örnekle baþlayayým: Ýki yýla yakýn bir süreden beri Kafkas Üniversitesi yerleþkesinden kent merkezine gelirken, ilköðretim okulunun altýndan sola yönlendirilerek, Ýnönü caddesini dikine kesip ana yola çýkmak zorunda býrakýlan sürücünün yaþadýðý sorunlar günümüz modern kentlerin hiçbirinin merkezinde görülmeyecek türdendir. Burasý kamu gücünün sýfýrlandýðý, “kent aklý”nýn seçeneksiz kaldýðý yerdir. Peki, bu durum çözüm üretme temelinde neden hiçbir yetkilinin dikkatini çekmez? Varsayalým ki Ýnönü caddesinin köprüye varmadan önceki bir noktasýnda, salt iki yöne geçiþ verecek geçici bir sinyalizasyon teknik açýdan sakýncalý görülüyor. Peki, o aradaki 150-200 metrelik kýsacýk yolun uygun yönlendirmelerle neden standarda kavuþturulmasýna gerek duyulmayýp araçlarýn, yol kenarýndaki inþaat artýklarýndan, kasislerden geçmek zorunda kalarak olumsuz yönde etkilenmesine sebebiyet verilir? Doðrusu anlaþýlabilir gibi deðildir. Nitekim geçtiðimiz günlerde Amerika’dan Kars’a gelen bir gruba rehberlik eden Tepav’daki arkadaþýmýz, bu gülünç durumu konuklara anlatmak için kan ter içinde kaldý. Sahi þimdi aklýma geldi, bakan, baþbakan ya da cumhurbaþkanýnýn Kars gezileri sýrasýnda ve olasý bir Kafkas Üniversitesi ziyaretleri sonrasýnda o yoldan geçilip mevcut güzergâh mý kullanýlýyor, yoksa aþaðýdan yol kesilerek Ýnönü caddesine üsten mi giriliyor?

Bir baþka örnek vereyim. Elektrifikasyonda yýllar önce kurulmuþ ve süreç içerisinde modernize edilerek geliþtirilmeye çalýþýlmýþ iyi kötü alt-yapý günümüzde gereksinimlere yanýt vermekten uzaklaþtý mý? Yoksa gündelik yaþamý etkileyen elektrik kesintileri özelleþtirme sonrasý bir iþletme sorunu olarak mý ortaya çýktý? Býrakýn Erzurum’u, Kars’tan ayrýlan ve kýsa sürede beklenmedik geliþme gösteren Iðdýr’da ya da daha “mütevazý beklentiler kenti” konumundaki Ardahan’da elektrik kesintileri Kars’taki kadar mý? Ya arýzalara müdahale süreleri… Böyle bir karþýlaþtýrma yaparsanýz sorular kaçýnýlmaz olarak uzayýp gidecek, sýra istenmeyen tabloyu ortaya çýkaracak farklýlýklarý alt alta yazmanýza gelecektir.

Yaklaþýk bir aydan beri artarak süren belli-belirsiz süreli elektrik kesintileri vatandaþý býktýrmýþtýr. Ama özellikle son 3 gündür þehir merkezinin tam göbeðinde sýradan yurttaþý çileden çýkaran; komþularýnýn yardýmýyla geçimini saðlayan yaþlý kadýnýn bozulduðu için gözyaþlarý içerisinde buzdolabýndaki bir aylýk iaþesini çöpe döktüren; esnafý dükkânýný kapatacak noktaya getiren 20 saatlik elektrik kesintilerinin somut nedenine iliþkin (Tabi ki kamuoyunu bilgilendirme amaçlý basýn aracýlýðýyla yapýlmýþ biçimsel duyurularý kast etmiyoruz.) doyurucu olmak bir yana tek satýrlýk bir açýklama yapýlmamýþtýr.  Yoksa fiili bir keyfi durum mu yaþanýyor? Bu kesintilere iliþkin Sayýn Vali kapsamlý bir bilgi sunulmuþ mudur?

Oysa Aras Edaþ’ýn resmi internet sitesinde “Tüketici odaklýyýz” denilmiþ ve eklenmiþ:  “Yasal gerekliliklerimizin dýþýnda, kendi inisiyatiflerimizle aldýðýmýz bütün kararlar ve yaptýðýmýz uygulamalar, hayata geçirdiðimiz bütün projeler ve gerçekleþmeyi bekleyen projeler, tüketicilerimize kesintisiz ve kaliteli enerji saðlamaya yönelik çabalardýr.” Yani þirketin temel stratejisi kesintisiz bir enerji vaadiyle oluþturulmuþ. Oysa Kars’ta görülen bunun tam tersidir. Neden?

Yetkililerden henüz resmi bir açýklama yapýlmýþ vatandaþtan özür dilenmiþ deðildir. Ama edinilen bilgilere göre Belediye binasýnýn yan tarafýnda konuþlu trafo merkezine giren 6.300 Voltluk enerji, bir tevsii çalýþmasýyla 31.500 Voltluk orta gerilim düzeyine çýkarýlmýþ. Bu arada mevcut kablolarýn daha önce hasar görmüþ yerlerinde öngörülmeyen çok sayýda patlamalar oluþmuþ  ve kablolar arýzalanmýþtýr. Tabi Aras Edaþ’ýn özelleþtirme sonrasý ekiplerinin budanan olanak ve kapasiteleri nedeniyle birinci büyük arýzanýn giderilmesi yaklaþýk 20 saat gibi oldukça uzun bir süre almýþtýr. Elektrikler önceki gün 14:30 sularýnda yeniden verilmiþ ardýndan, ertesi gün saat 06:00 sularýna kadar süren en az 8 kesinti daha yaþanmýþtýr.

Evet haricen edindiðimiz bilgilere göre önceki günlerde Kars’ta yaþanan elektrik kesintisinin boyutlarý kýsaca böyledir.

Bu kesintinin ardýndan pek çok hanenin ve iþyerinin önemli maddi kayýplarý olmuþtur. Ama çok ilginçtir. Sorunun biçimsel olarak dile getirildiði küçük bir haberin dýþýnda hiç bir tepki oluþmamýþtýr. Oysa kesintinin olduðu zaman dilimi içerisinde Kars’ýn tüm toplumsal-ekonomik yaþamýn bundan daha öncelikli hiçbir sorunu yoktur.

Zira elektrik kesintisi kent merkezi aðýrlýklý yaþandýðý için yiyecek-içecek yerleri etkilenmiþ, grup rezervasyonlarý iptal edilmek durumunda kalmýþ, dýþardan gelenlerin olumsuz algýsýna yol açacak spekülasyonlar yapýlmýþtýr. Kars için yaþamsal önem taþýyan birkaç aylýk turizm döneminde böylesi kesintilerin istisnai olmaktan çýkýp “mutat” hale gelmesi düþündürücüdür. Tevsii çalýþmasýnýn planlanmasý sýrasýnda bu türden bir sorunla karþýlaþýlacaðýnýn öngörülmemesi tek kelimeyle vahimdir.

Tabi ki bizi tanýyanlar gayet iyi bilir; niyetimiz sorunu kiþiler ya da çalýþanlar üzerinden dile getirerek sorumlularý þikâyet etmek deðildir. Özelleþtirme sonrasý ortaya çýkan bu tabloyu irdeleyerek aksayan yönlerin þirket tarafýndan belirlenip giderilmesine yönelik katkýda bulunmaktýr. Zira gerekli önlemler alýnmazsa kýþýn benzer kesintilerle daha vahim sonuçlarýn ortaya çýkmasý kaçýnýlmaz olacaktýr. Kars Aras Edaþ’ýn arýzalarda mobilize olma yeteneði artýrýlmalý, arýzaya müdahale kapasitesi geliþtirilmelidir. Kesinti süresi içerisinde yaptýðýmýz gözlemlerde þirketin donanýmsal yetersizlikleri dikkat çekici boyuttadýr.

Eðer bu kesintilerin önüne geçilmezse Kars’ýn imajý olumsuz yönde etkilenecek, yaþam kalitesi düþecek, borsacýlarýn Jargonuyla söylersek “negatif ayrýþma” baþlayacaktýr.

Aras Edaþ’ta özelleþtirmesinin ardýndan önce iletiþim sorunu yaþandý. Eski telefonlar iptal edildi. Aboneler bir süre þirketle baðlantýsýný kaybetti. Daha sonra Erzurum’da sonlandýrýlan 0850 2002 20 20 nolu hat devreye verildi. Bu hattan arama yaparak Kars Aras Edaþ’daki ilgili birime baðlanmayý baþaranlar kendini þanslý sayýyor. Zira Erzurum’daki çaðrý merkezine aralarýnda Kars’ýn bulunduðu 7 il baðlý. Müþteri temsilcileri illerdeki dahili numaralarý bilmiyorlar. Bu görevi yerine getirecek þirketin halkla iliþkileri iþlevsiz ve yeterince etkin deðil. Dolayýsýyla tüketicinin aradýðý birimle baðlantýsý süratle kurulamýyor. Bu durum halen abonelerin þirketle saðlýklý bir iletiþim kurmasýný engelliyor. Sistemin aksayan yönlerinin giderilip sorunlarýn süratle çözümünü saðlayacak ivedilikte bir mekanizma kurulmalýdýr. 

Erzurum’da sonlandýrýlan 186 nolu Elektrik Arýza telefonuna ulaþmak zaman alýyor. Bu yüzden hat; etkin, verimli ve iþlevsel deðil. Sesli yanýt sistemindeki programlý kesintilere iliþkin bilgilerin güncellenmesi zaman alýyor. Aboneye arýza bildiriminin ardýndan çaðrý merkezinden geri dönüþ yapýlmadýðý gibi abonenin kýsa süre içerisinde yeniden aramasý halinde bile kapsamlý bilgiye ulaþmasý olanaksýz. Bu nedenle hizmet þeffaf, hýzlý ve verimli deðil.

Aras Edaþ’ýn özelleþtirme sonrasý aksayan bu yönlerinin kapsamlý bir incelemeyle belirlenip düzeltilmesi, özellikle merkezi ve yüklü trafolar için uzun sürecek arýzalar sýrasýnda devreye girecek alternatif besleme hatlarý çekilmesi gerektiði kanaatindeyiz.

Aksi takdirde enerji alanýndaki sorunlar yeni boyutlar kazanacak, Kars’ýn imajý olumsuz yönde etkilenmeye devam edecektir.

(BA-BA-S) GAZÝ KARS (KHA) – KAFKAS HABER AJANSI

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 17846 Defa Okundu
2015-08-27

SON YAZILARI

PROF. DR. TURGUT BASKAN Bezdiren Elektrik Kesintileri, Bozulan Kars Algýsý Belediye Baþkanýyla ‘15 Küçük Rica’ Üzerine Söyleþi Bir Türk ve bir Ermeni tarihçinin ortak bir konu için ilk kez bir araya geldiði örnek bir çalýþma: Nefes Nefese Biten Onurlu Bir Yaþam Bir mezar taþý üzerinden 1905 Rus devriminin Kars’taki izleri Ýsmail Aytemiz Gazi Kars Þehrengizi’nin ardýndan Kars, 8 yýlda 52. Sýradan 62. Sýraya düþtü Karstan BAKINCA

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır