KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

KARS, 8 YýLDA 52. SýRADAN 62. SýRAYA DüþTü

  Sezai Yazýcý

          sezaiyazici@kha.com.tr
         KARS, 8 YýLDA 52. SýRADAN 62. SýRAYA DüþTü

ARAÞTIRMA
SON 8 YILININ KAMU YATIRIMLARINDA DRAMATÝK GERÝLEYÝÞ
 

Baþbakanýn önceki iktidarlarý kastederek mitingde “Bunlar Kars’a ne yaptý” sorusuna pek çok bileþende yanýt aranabilir. Ama onun yönteminden esinlenerek, AKP Hükümetinde kamu yatýrýmlarýnda dramatik bir çöküþ yaþandýðýný söyleyebiliriz.
DPT verilerine göre 1999-2002 yýllarý arasýndaki 4 yýllýk sürede  Kars’ta yapýlan yatýrýmlar, toplam kamu yatýrýmlarýnýn her yýl için ortalama binde 0,65’i oranýnda gerçekleþmiþ  ve Kars bu payla  81 il içerisinde 52. sýrada yer almýþtý.
 
2003-2010 yýllarý arasýndaki 8 yýllýk dönemde  Kars’ta yapýlan yatýrýmlar, toplam kamu yatýrýmlarýnýn her yýl için ortalama binde 0,41’i oranýnda gerçekleþmiþ ve Kars 81 il içerisinde 10 basamak düþerek 62. Sýraya gerilemiþtir.
 Kars, 8 yýlda 52. Sýradan 62. Sýraya düþtü
Baþbakan her konuþmasýnda hükümetinin icraatlarýný bir önceki döneme göre kýyaslayýp sýralamayý seviyor. Milli gelirdeki artýþý ifade ederken de, IMF’ye olan borç miktarýnýn gerileyiþini ortaya koymaya çalýþýrken de, Türkiye Ekonomisinin küresel ölçekte geldiði yerin altýný çizerken de hep rakamlarý konuþturuyor! Kimi zaman sayýsal verileri býrakýp, kendince seçtiði uygulamalarla dönemleri karþýlaþtýrmaya giriþiyor! Kimi zaman belleðine yenik düþüyor. Kimi zaman dünya görüþünün ateþine yanýyor! Ama her seferinde hitap ettiði kesimi, yetiþtiði çevrenin belâgatýyla büyülüyor! Bu yüzden en büyük gafýnda bile, hep en az “hasarla” kurtulmayý baþarýyor!
Ancak, meydanlardan hatibini ” baþarýya” taþýyan retorik kimi zamanda nesnel bilginin en mütevazý arþivinin duvarlarýna çarpýyor. Bunlarý örnekleriyle sayýp dökmeye kalkýþmayacaðým elbette bugün burada. Ama ben Sayýn Baþbakanýn pek çok konuþmasýnýn yaný, sýra son Kars mitinginde dile getirdiði olaðanüstü hal uygulamasýný AKP Hükümetinin kaldýrdýðýna iliþkin savýna deðinmeden de geçmeyeceðim.
Kestirmeden söyleyeyim bu savýn gerçekle bir ilgisi yok. Zira, en son Diyarbakýr, Hakkari, Þýrnak ve Tunceli illerinde devam etmekte olan olaðanüstü hal uygulamasý 30 Temmuz 2002 tarihinde Hakkari ve Tunceli illerinde kaldýrýldý. Diyarbakýr ve Þýrnak illerinde ise; “son defa olmak üzere 4 ay daha uzatýlmasý” uygun görüldü. Ardýndan da olaðanüstü hal uygulamasý 30 Kasým 2002’de tamamen sona erdirildi.  Milli Güvenlik Kurulu’nun 22 Mayýs 2002 tarihli toplantýsýnda alýnan bu tavsiye kararý, Bakanlar Kurulu’nun 10 Haziran 2002 tarihli toplantýsýnda görüþüldü. Ve TBMM’nin 19 Haziran 2002 tarihli oturumunda; bir baþka anlatýmla AKP iktidara gelmeden tam beþ ay önce onaylandý.
Baþbakan ayný mitingde geçmiþ iktidarlarý kast ederek öfkeyle “bunlar Kars’a ne yaptý” diye soruyor. Bu sorunun yanýtý pek çok bileþende aranabilir. Ama ben, Baþbakanýn yönteminden esinlenerek, bir il için en yaþamsal bir bileþen olan kamu yatýrýmlarý açýsýndan önceki dönemle AKP Hükümetinin uygulamalarýný karþýlaþtýrmayý deneyeceðim bugün.
DPT, geçen hafta 2009 ve 2010 yýllarýnda gerçekleþen kamu yatýrýmlarýný açýkladý. Bu veriler üzerinden, 1999-2002 ve 2003-2010 yýllarý arasýnda tamamlanan kamu yatýrýmlarýnýn iller içerisindeki sýralamasýný yaptým. Ve 2003-2010 dönemi kamu yatýrýmlarýný 1999-2002 yýllarýnda yapýlanlarla karþýlaþtýrdým. Sonuçta, Kars’ýn, 10 basamak birden düþerek 81 il içerisinde 52. sýradan 62. sýraya gerilediðini belirledim. 8 yýllýk dönemde, Kars’ýn Cumhuriyet tarihinde kamu yatýrýmlarý açýsýndan ilk kez bu denli bir gerileme göstermesi, Baþbakanýn Kars’ta yaptýðý son mitingde söylediklerinin aksine þehrin dramatik bir noktaya doðru savrulduðunu ortaya koyuyor.
Zira, 1999-2002 yýllarý arasýnda 16 katrilyon 706 trilyon 308 milyar 509 milyon TL’lik toplam kamu yatýrýmýnýn 44 trilyon 620 milyar 112 milyon TL’si Kars’a aktarýlmýþtý. Bu miktar 1999-2002 yýllarý arasýndaki dört yýllýk dönemde ülke genelinde gerçekleþen yatýrýmýn binde 2,6’lýk bölümünü oluþturuyor. Bu payla Kars, 81 il içerisinde 52. sýrada yerleþmiþti.
AKP 8 yýlý aþkýn iktidarýnda Kars’a gereken önemi vermedi.  Kamu yatýrýmlarý hem nitelik hem nicelik olarak azaldý. Anýlan yýllar arasýnda gerçekleþen toplam 97 milyar 154 milyon 594 bin TL’lik yatýrýmdan Kars’a 325 milyon 341 bin TL’lik bir kaynaðýn aktarýldýðý anlaþýlýyor. Bu kaynak 8 yýlda gerçekleþen toplam kamu yatýrýmlarýnýn binde 3,3’lük bölümünü oluþturarak Kars’ý iller içerisinde 62. sýraya itti.

 
 
 
 
DÖNEMÝ
TOPLAM KAMU YATIRIMI
 KARS A AYRILAN
KARS IN ÝLLER ARASINDAKÝ SIRASI
1999-2002                            (Milyar TL)
16.706.308,509
44.620,112
52
2003-2010                               (Bin TL)
 97 154 594
 325 341
62
 
 
 
 

 Bir baþka anlatýmla 1999-2002 döneminde ortalama her bir yýl için Kars’a, toplam kamu yatýrýmlarýnýn binde 0,65’i aktarýlýrken; 2003-2010 döneminde bu pay binde 0,41’e gerilemiþ. DPT, 2009-2010 yýlý kamu yatýrýmlarýný 20 Mayýs 2011 tarihinden önce açýklamýþ olsaydý, muhtemelen Baþbakan mitingde býrakýnýz önceki iktidarlarý, 19 Aðustos depremi ve 2001 ekonomik kriziyle savrulan üç parçalý koalisyonun bile kamu yatýrýmlarý açýsýndan kendi hükümetinden daha çok Kars’a önem verdiðini görmüþ olacaktý.

SIRA
ÝLÝN ADI
1999-2002 Kamu Yatýrýmý (Milyar TL)
SIRA
ÝLÝN ADI
2003-2010 Kamu Yatýrýmý (Bin TL)
52
KARS
44.620,112
   62
KARS
 325 341
53
BÝLECÝK
43.098,415
   63
KIRKLARELÝ
 239 500
54
DÜZCE
39.937,001
   64
AMASYA
 228 923
55
OSMANÝYE
37.111,504
   65
KÝLÝS
 283 009
56
HAKKARÝ
37.047,865
   66
HAKKARÝ
 211 845
57
SÝNOP
35.529,529
   67
YOZGAT
 235 506
58
TOKAT
35.037,341
   68
OSMANÝYE
 313 747
59
ERZÝNCAN
34.891,605
   69
KIRÞEHÝR
 276 732
60
ADIYAMAN
34.287,252
   70
TUNCELÝ
 243 855
61
KARAMAN
31.679,502
   71
BURDUR
 205 190
62
KIRÞEHÝR
30.977,302
   72
KARABÜK
 218 125
63
NÝÐDE
30.130,605
   73
BARTIN
 249 796
64
YALOVA
27.617,067
   74
ÇANKIRI
 191 567
65
KARABÜK
27.002,290
   75
UÞAK
 170 573
66
BARTIN
26.158,320
   76
BÝLECÝK
 175 152
67
ÞIRNAK
25.547,306
   77
ARDAHAN
 160 433
68
MARDÝN
25.297,307
   78
NÝÐDE
 194 464
69
UÞAK
25.216,004
   79
IÐDIR
 144 792
70
YOZGAT
25.171,525
   80
NEVÞEHÝR
 145 336
71
BÝTLÝS
25.048,709
   81
BAYBURT
 56 415
72
KIRKLARELÝ
22.990,463
 
 
 
73
NEVÞEHÝR
18.875,506
 
 
 
74
KÝLÝS
18.858,203
 
 
 
75
BATMAN
18.775,834
 
 
 
76
AKSARAY
17.299,001
 
 
 
77
IÐDIR
16.710,504
 
 
 
78
SÝÝRT
16.688,501
 
 
 
79
ARDAHAN
15.251,031
 
 
 
80
BURDUR
13.255,214
 
 
 
81
BAYBURT
8.748,502
 
 
 

DPT’nin son açýkladýðý verilerden ayný dönemler içerisinde Kars’ýn eðitim sektöründe 33. sýradan 31. sýraya; saðlýkta 44. sýradan 38. sýraya yükseldiði görülüyor.
Kars’ta salt kamu yatýrýmlarý açýsýndan deðil, 2009 yýlýnda çýkarýlan yeni teþvik yasasýnýn ardýndan, teþvik yatýrýmlarýnda da önemli bir düþüþ gözleniyor.
Çok gerilere gitmeye gerek yok. 2008 yýlýnda Kars’ta 2 belgeye teþvik verilmiþ ve  67.040.799 TL’lik bir sabit yatýrým yapýlmýþtýr. 2009 yýlýnda, 3 belgeyle saðlanan sabit yatýrým sadece 13.874.797 TL olarak gerçekleþmiþ ve Kars 73. sýraya düþmüþtür. 2010 yýlýnda görece bir geliþme saðlayarak 62. sýraya yükselse de Hazine Müsteþarlýðýnýn 2011 Ocak-Nisan verilerine göre dramatik bir düþüþ göstererek Kars 8.320.400 TL’lik sabit yatýrýmla 81. Ýl içerisinde 76. Sýraya gerilemiþtir. 
Doðrusu þimdiye kadar Kars’ýn olanaklarý ve bölgesel koþullarý dikkate alýnarak amaca uygun yapýlmýþ bir teþvik düzenlemesinden söz etme olanaðý yok. Unutmayalým ki, Kars’ýn geliþmesine en önemli katkýyý, bölgesel koþullarý ve sektörel olanaklarý dikkate alan dinamik bir teþvik yasasý saðlayacaktýr. 

YILI
SIRA
ÝLLER
Belge Sayýsý (Ad)
Sabit Yatýrým (TL)
Ýstihdam
2008
       56   
KARS
             2   
67.040.799
40
2009
       73   
KARS
             3   
13.874.797
90
2010
62
KARS
           11   
102.726.036
157
2011                 (Ocak Nisan
       76   
KARS
             3   
8.320.400
36
TOPLAM
       71   
KARS
           19   
191.962.032
323
 
 
 
 
 
 
 
2008-2011 Ocak-Nisan Teþvik Yatýrýmlarý ve Sýralama
 

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 2023 Defa Okundu
2011-06-04

SON YAZILARI

PROF. DR. TURGUT BASKAN Bezdiren Elektrik Kesintileri, Bozulan Kars Algýsý Belediye Baþkanýyla ‘15 Küçük Rica’ Üzerine Söyleþi Bir Türk ve bir Ermeni tarihçinin ortak bir konu için ilk kez bir araya geldiði örnek bir çalýþma: Nefes Nefese Biten Onurlu Bir Yaþam Bir mezar taþý üzerinden 1905 Rus devriminin Kars’taki izleri Ýsmail Aytemiz Gazi Kars Þehrengizi’nin ardýndan Kars, 8 yýlda 52. Sýradan 62. Sýraya düþtü Karstan BAKINCA

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır