KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

NEVRUZ BAYRAMý

  Tuncer Kýrhan

          tkirhan@hotmail.com
         NEVRUZ BAYRAMý

Nevruz Bayramý 

Þimdi, Kars’ta nevruz çiçeklerinin vaktidir. Þöregel ovasýndan, Soðanlý eteklerine,oradan Sürmeli ovasýna kadar karlar altýndan fýþkýran baharýn ilk tadýný aldýðýmýz Karçiçeði ya da Nevruz çiçeðinin soðanýndaki lezzeti nasýl unutabiliriz.
 
21 Mart Nevruz bayramý, Türk dünyasýyla birlikte, ortak deðerlere sahip Kürtler, Ýranlýlar, Araplar, Afganlýlar ve Tacikler tarafýndan da kutlanan geleneksel bir bayram olup,tabiatýn canlandýðý, gece ile gündüzün eþitlendiði, güneþin koç burcuna girdiði bir gün olarak bilinir.
 
Türk kültüründe "yengi kün" Farsça dan, ‘’Nevruz’’ diye çeþitli lehçelere giren ve ilkbaharda kar altýndan boyunlarýný uzatan,Kardelenlere ve mor renkli bahar çiçeðine Nevruz adý verilmesi de bundandýr.
 
Azerbaycan’da "Novruz ", Baþkurtlar’da "Navruz", Kazaklar’da "Navrýz", Kýrgýzlar’da "Noruz ", Özbekler’de "Növroz",Tatarlar’da " Navrez", Türkmenler’de "Novruz", Uygurlar’da "Noruz", Çuvaþlar’da "Naras", Kürtler’de ise"Newroz" adlarýyla anýlýr.
 
Her 21 Mart’ta farklý renk ve kültürle asýrlar ötesinden çýkarak, Orta Asya’dan Anadolu’ya, Anadolu’dan Balkanlara geçen ve yeni bir günle tanýþmanýn, kardeþliðin, bereketin ve uyanýþýn baþladýðý bir milattýr.
 
Tarihi kaynaklarda, toplumlarýn uluslaþma yolunda kültür ve inanç deðerlerini bir mit’e yaslamasý gerçeðinden hareketle,21 Mart mit’i üzerine kurulan argümanlar ve yerel kültür kazanýmlarýnýn inanç kültürünü etkilediði ya da etkilenme þeklinde yaþaya geldiðini görürüz.
 
Nevruz, insan ruhunun tabiattaki uyanýþýyla birlikte ortaya çýkardýðý menkýbeler geleneði olduðu gibi,bu geleneðin baþka adlar altýnda bir çok ulusun inanç yaþamýnda yer alýrken,Hýristiyan toplumunda ki Noel Baba sembolü ile karlar ülkesinden geyiklerin çektiði kýzaklarla taþýnan umut "Noel Bayramý" ise, Nevruz’da ayný þekilde yorumlanmaktadýr. Hýristiyanlýkta bahara duyulan özlem "çam aðacý" motifiyle þekillenirken,Nevruz’daki ‘Semen’ yani çimen figürü, özellikle Orta Asya ve Kafkasya Türkleri ile Kars yöresinde ‘yedi levin’ ve yumurta boyama yöntemleriyle benzer karakter gösterir.
 
Tarih boyunca,toplumsal süreçte güçlü bir gelenek olan Nevruz,tarihi geliþim ve etkileþim içinde Türklerden ve Ýranlýlardan Araplar’a geçiþle inanç motifleriyle zenginleþirken, en önemli argüman olarak,Tanrýnýn dünya ve Adem i Nevruz’da yarattýðý ortaya çýkar.
 
Yine büyük tufan sonrasý Nuh’un karaya ayak basmasý, Yusuf un kuyudan, Yunus un balýk karnýndan kurtulmasý,Adem’le Havva nýn Arafat ta buluþmasý, Ýslami düþüncede yaygýn olarak kabul görürken,Alevi-Bektaþi kültüründe, Hz.Ali ve Hz.Hüseyin in doðumu,yine Hz.Ali nin Hz.Fatma ile evliliði, hatta Hz.Ali nin halifeliðe geçtiði gün olarak kabul edilmektedir.
 
Çin kaynaklarý, Hun Türklerinin 21 Mart tarihinde kýrlara çýkarak eðlendikleri ve özel yiyecekler yaparak yedikleri anlatýrken, Uygur Türkleri ve Orta Asya Türk topluluklarýnda 12 hayvanlý eski Türk takvimi yýlbaþýný 21 Mart ile tanýmlarken, Kaþgarlý Mahmud un, Muhakemet-ül Lugateyn adlý sözlüðü ve Melikþah ýn düzenlediði Celali Takvimi ve Dede Korkut destaný gibi önemli kaynaklar bu tezi doðrulamaktadýr. 
 
Binlerce yýl öncesi deðerler ardýndan ortaya çýkan, Firdevsi’nin,Gazneli Mahmut’a sunduðu ünlü,“Þehname” adlý Farsça eserinde (997-1030)Pers hakimiyeti altýndan uluslaþma yolunda ayaklanan Kürt halkýna önderlik eden Demirci Kawa’nýn, sözde 21 Mart tarihinde, Zalim Dahhak’a verdiði baðýmsýzlýk mücadelesi mit olarak anlatýlmaktadýr. Oysa,Çin kaynaklarý ve Dede Korkut destanýnda ki   Türklerin Altay daðlarýndaki esaretten demir daðlarý eriterek özgürlüðe kavuþmasý ve tutsaklýktan kurtularak yeni bir güne kavuþma çok daha eski bir mit’i olarak gösterilmektedir.
 
Osmanlý döneminde "Sultan Nevruz’’ diye bilinen ve devletin sefere çýkýþý, donanmanýn denizlere açýlmasý, sultanlarýn tahta çýkmasý, düðün dernek gibi önemli günler için milat olan Nevruz ve Mart üzerine söylenen ata sözleri ve deyimler ile geniþ anlamda bir halk kültürü özelliði taþýdýðý bilinmektedir.Bir kaç örnekle; ‘’Mart çýkmadan dert çýkmaz./ Mart dokuzunda çýra yak, bað buda./ Mart kapýdan baktýrýr, kazma kürek yaktýrýr. / Mart martla dý, tavuk yumurtladý. / Martta tezek kuruya, Nisanda seller yürüye./ Mart yaðar, insan övünür,Nisan yaðar insan övünür.’’
 
Sonuç olarak diyebiliriz ki; bayramlar, uluslarýn tümünde, dini ve milli anlayýþtan, mitolojiden ve yaþam biçiminden yola çýkarak kabul gören günlerdir. Ayný topraklar üzerinde, ayný kültür kaynaðýndan çýkan insanlarýn yeni bir günü ve baharý birlikte kucaklamasý varken, anarþi yaratarak,Nevruz’u ayrýþma aracý yapmanýn yanlýþlýðýnýn altýný çizerken,tüm ulusumuzun Nevruz bayramýný kutlarým.
  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 6243 Defa Okundu
2011-03-19

SON YAZILARI

Okullar Açýlmýþken Dil Üzerine Öðütler Katar Feraset ve Ahlak Tarihi Süreçte Türk Kadýn Haklarý Terör ve anayasa deðiþikliði Dilimiz Türkçe Orta Doðu Cehennemi Milli Takým Hezimeti Daha Ne Kadar Þehit, Ne Kadar Acý… Teokrasi ve Demokrasi

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır