KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

NEVRUZ BAYRAMýNýN DüþüNDüRDüKLER

  Tuncer Kýrhan

          tkirhan@hotmail.com
         NEVRUZ BAYRAMýNýN DüþüNDüRDüKLER

Nevruz Bayramýnýn düþündürdükleri 

Gününden önce, gününden sonra kutlanan 21 Mart tarihli Nevruz, bayramlarýmýz sýrasýnda yer alsa da, meydanlarda olanlardan sonra iþin tadýný kaçýrmaya yönelik eylemlerle nereye varýlmak istenmekte olduðu bilinmemektedir.
 
Madem ki Nevruz, bir çok kültürün yaþattýðý gelenekselliktir. O halde, ayný topraklar üzerinde, ayný kültür kaynaðýndan çýkan insanlarýn baharý birlikte kucaklamasý varken, meydanlarda lastik yakarak onu bir direniþ aracý yapmak barýþý yaralamaktadýr.
 
Nevruz’un geleneksel yapýsýna baktýðýmýzda, Türk dünyasýyla birlikte, ortak deðerlere sahip Ýranlýlar, Araplar, Afganlýlar ve Kürt topluluklarý tarafýndan kutlana geldiði görülmektedir.
 
21 Mart’ta tabiatýn canlandýðý, gece ile gündüzün eþitlendiði, güneþin koç burcuna girdiði bir gün olarak bilinen Nevruz, Oðuz destanýnda “yengi kün” sözüyle anýlýrken, Farsça‘da, Nevbahar’dan bildiðimiz, (nev) ile gün anlamýna gelen (ruz) sözcüklerinin birleþmesiyle Türkçeye girmiþtir. Karlarýn erimesiyle birlikte çýkan ‘Kardelen çiçekleri de Nevruz’un simgesi olmuþtur.
 
Nevruz, öteki bayramlar gibi uluslarýn inanç ve kültür anlayýþlarýndan, mitolojilerinden ve yaþam biçimleri arasýnda kabul gören olaylarýn tümü iken, Azerbaycan Türklerinde “Novruz” Baþkurtlar’da “Navruz” Kazaklar’da “Navrýz” Kýrgýzlar’da “Noruz “ Özbekler’de “Növroz” Tatarlar’da”Navrez” Türkmenler’de “Novruz” Uygurlar’da “Noruz” Çuvaþlar’da “Naras”, Kürtler’de ise “Newroz” adýyla anýlmaktadýr.
 
Nevruz, 21 Mart tarihinde farklý renk ve kültürlerin asýrlar ötesinden çýkarak, Orta Asya’dan Anadolu’ya ve Balkanlar’da yeni bir günle tanýþmasýnýn, kardeþliðin, bereketin ve uyanýþýn baþladýðý bir milattýr.
 
Sosyolojik yönü ile bakýldýðýnda ise, toplumlarýn uluslaþma yolunda kültür ve inanç deðerlerini bir mit’e yaslama gerçeðinden hareketle,21 Mart mit’i üzerine kurulan argümanlar ve kültürel kazanýmlarýn inanç kültürünü etkilediði ya da etkilenmesi þeklinde kendini gösterir.
 
Nevruz, insan ruhunun doðada ki uyanýþla ortaya çýkardýðý menkýbeler geleneði iken, bu geleneðin bir çok halkýn inanç yaþamýnda yer aldýðý da bir görülmektedir.
 
Hýristiyan toplumlarda, ‘Noel Baba’ sembolünün geyiklerin çektiði kýzaklarla taþýdýðý umut “Noel Bayramý” ise, Nevruz’daki baharýn bereketi de ayný þekilde yorumlanmaktadýr. Hýristiyanlýkta bahara duyulan özlem “çam aðacý” motifiyle þekillenirken, Nevruz’daki ‘Semen’ adlý çimen figürü ve yedi çeþit kuru yemiþ ile yumurta boyama geleneði Hýristiyan kültürüyle benzerlikler göstermesi etkileþimden baþkasý deðildir.
 
Toplumsal süreçte güçlü bir gelenek olan Nevruz,tarihi geliþim ve etkileþim içinde Türkler ve Ýranlýlardan Araplar’a geçerken, inanç motifleri içinde tanrýnýn dünya ve Adem i Nevruz’da yaratmasý,Nuh’un tufandan sonra karaya ayak basmasý, Yusuf un kuyudan, Yunus un balýk karnýndan kurtulmasý,Adem’le Havva nýn Arafat ta buluþmasý, Alevi-Bektaþi kültüründe, Hz.Ali ve Hz.Hüseyin in doðumu, hatta Hz. Ali nin Fatma ile evlenmesi ve halifeliðe geçtiði gün olarak kabul edilirken, Osmanlý’da ordunun denizlere açýlmasý ve sefere çýkmasý tarihi olarak adlanýr.
 
Bir baþka menkýbe de ise; Firdevs’in, ‘Þehname’ adlý eserinde Pers egemenliðinde yaþayan Kürt halkýna önderlik eden Kawa adlý bir demircinin ayaklanma giriþiminden yola çýkarak, 21 Mart’ta sözde bir baðýmsýzlýk miti yaratmaya çalýþmak menkýbe olsa da eyleme dönüþtürmek ütopyadan baþkasý olamaz.
 
Binlerce yýllýk geleneksellik içinden günümüze ýþýk tutan Nevruz’un tüm insanlýk için mutluluk ve bereket getirmesini dileriz.
  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 5791 Defa Okundu
2012-03-23

SON YAZILARI

Okullar Açýlmýþken Dil Üzerine Öðütler Katar Feraset ve Ahlak Tarihi Süreçte Türk Kadýn Haklarý Terör ve anayasa deðiþikliði Dilimiz Türkçe Orta Doðu Cehennemi Milli Takým Hezimeti Daha Ne Kadar Þehit, Ne Kadar Acý… Teokrasi ve Demokrasi

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır