KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

HýDRELLEZ GELENEð

  Tuncer Kýrhan

          tkirhan@hotmail.com
         HýDRELLEZ GELENEð
Hýdrellez geleneði
 
Geleneksel deðerlerimizden biri de altý Mayýs’ta kutlanan Hýdrellez etkinlikleri olup, týpký Nevruz gibi baharýn geliþiyle onun nimetlerinden yararlanmayý amaçlayan bir umuttur. Ýnsanlarýn her dönemde dileklerinin olmasý yolunda sürekli bir beklenti içinde olduklarý bilinirken, farklý bir inanç ve kültür içinde yer alan ve bugün evrenselleþen Noel Baba’nýn da insanlara mutluluk daðýtmasý ve hediyeler getirmesi Hýdrellez’le benzerlik gösterir.
 
Her ne kadar ‘umut fakirin ekmeðidir’ denilse de, yaygýn bir deðiþle ‘fala inanma, falsýz kalma’ söylemlerinde saklý olan umut kapýsýnýn insanlar için bitmeyen bir özlem olduðunu kabul etmek durumundayýz.
 
Bir þiirimizde benzer özlem ve umutlarýmýzý Hýzýr ve Ýlyas’a býrakýþýmýzý nasýl anlatmýþýz.
 …
Ýstiklal Caddesinde kar yaðýyordu,
Ýnsanlar bir var bir yoktu,
Belki de kimseler yoktu,
 Ellerimizde sevda yumaðý,
Henüz vakit olmasa da,
Kule Dibi nde Hýzýr - Ýlyas’a býraktýk,
 Bin bir umutla hülyalarýmýzý
Þiir ve öykülerde yer alan umut kapýsý Hýdrellez’den söz etmiþken, onun tarihselliðinden de söz etmeden geçemeyiz.
 
Farsçadan ‘ruz’ diye gün anlamýyla dilimize giren ve Hýzýr peygamberle özdeþleþen Ruz-ý Hýzýr ‘Hýzýr günü’ olarak adlandýrýlýr. Geleneklere göre Hýzýr ve Ýlyas Peygamberlerin yeryüzünde buluþtuklarý ve insanlara iyilikler bahþettiði bir gün olan altý Mayýs halk arasýnda Hýdrellez olarak yerleþmiþtir.
 
Hýristiyan dininin ilk mezhebi Gregoryen takvimine göre 6 Mayýs’tan 8 Kasým’a kadar olan süre Hýzýr Günleridir. Demek ki 6 Mayýs’a kadar olan süre kýþ mevsimini, bu günden itibaren de sýcaklarýn baþladýðý gün olarak kabul edilir.
 
Hýdrellezin üzerine yapýlan yorumlarýn baþýnda medeniyetlerin beþiði olarak bilinen Mezopotamya ile Anadolu kültürüne ait olsa da, Hýdrellezin Orta Asya Türklerindeki Þaman inançlarýna ait oluþu güçlüdür.
 
Yaygýn bir inanca göre, hayat suyu (ab-ý hayat) içerek ölmezliðe ulaþan Hýzýr peygamber baharla birlikte insanlar arasýnda dolaþarak zor durumda olanlara yardým eden, bolluk-bereket ve saðlýk daðýtan, ermiþ ya da peygamberdir. 
 
Geleneksel kültürümüzde sýkýntý da kalan insanlarýn ‘Yetiþ ya Hýzýr’ sözü hatýrlanýrken, altý Mayýs gecesi zor durumda kalanlarýn yardýmýna koþan bir Hýdrellezin olduðu, hastalara þifa verdiði,bitkilerin yeþermesini, hayvanlarýn üremesini, þanslarýn açýlmasýna yardýmcý olan uður ve kýsmet sembolü olduðuna inancý yaygýndýr.
 
Büyük þehirlerde daha az olmakla birlikte kýrsal kesimlerde gözlenen hýdrellez etkinlikleri için ön hazýrlýklar içinde dileklerin sýra sýra yazýldýðý, sembolik resimlerin çizildiði ve gecenin bir vaktinde bahçedeki gül aðaçlarý dibine açýlan çukurlara sokulan dileklerin Hýzýr peygambere havale edilmesi hemen herkesin bildiði þeylerdir.
 
Anadolu’nun bazý yerlerinde Hýdrellez Günü yapýlan dualarýn ve isteklerin kabul olmasý için sadaka verme, oruç tutma ve “Hýzýr hakký” olarak kurban kesme gibi geleneklerde vardýr.
 
Hýdrellezde özellikle bekar olanlar için bir talihin açýlmasý törenleri yapýlmasý yaygýndýr. Bu törene Ýstanbul ve çevresinde “baht açma” Ege bölgesinde “bahtiyar” Yörük ve Türkmen geleneklerinde “mantýfar” Balýkesir ve çevresinde “yüzük atma” Edirne ve çevresinde “niyet çýkarma” Erzurum ve Kars’ta “mani çekme” adý verilen Hýdrellez gününde, Hýzýr ve Ýlyas Peygamberin tüm insanlara mutluluk getirmesini dileriz.
(BA-BA-S) GAZÝ KARS (KHA)
  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 37260 Defa Okundu
2013-05-17

SON YAZILARI

Okullar Açýlmýþken Dil Üzerine Öðütler Katar Feraset ve Ahlak Tarihi Süreçte Türk Kadýn Haklarý Terör ve anayasa deðiþikliði Dilimiz Türkçe Orta Doðu Cehennemi Milli Takým Hezimeti Daha Ne Kadar Þehit, Ne Kadar Acý… Teokrasi ve Demokrasi

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır