KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

MUHABBET, GÜL ÜSTÜNE!..

  Yrd. Doç. Dr. ABDULKADÝR ERKAL

          abdulkadirerkal@gmail.com
         MUHABBET, GÜL ÜSTÜNE!..

MUHABBET, GÜL ÜSTÜNE!..

Gül, gerek divan gerekse halk þairleri tarafýndan en çok söz edilen çiçeklerin baþýnda gelir. Sevgilinin yüzü ve yanaðý ile sýký bir münasebeti vardýr. Hem koku hem de renk bakýmýndan çok güzel olan gül, daima tazedir (verd). Þairlerimizde özellikle bahar mevsiminin yeri apayrýdýr. Bahar demek; neþe, canlýlýk, renklilik, daðlar, kýrlar, yeþillikler, kýsacasý yaþama sevinci, sevgi ve aþk demektir. Bütün bu unsurlar dile getirilirken kullanýlan temel mazmunlardan yegâne gül tercih edilmektedir. Gülün diðer çiçeklerden, bitkilerden ayrýlan özelliði bulunmaktadýr. Bunlarýn yanýnda ayrýca edebiyatýmýzda gül, bülbülün sevgilisi olarak da yer alýr. Gül mazmunu bütün bunlarýn yanýnda, mistik boyutu ile de kültürümüzde yerini almýþtýr. Tasavvufta gonca halindeki gül, birliði; açýlmýþ gül ise birliðin çokluk halinde görünüþünü temsil eder. Bunlarýn yanýnda gül, Hz. Muhammed’le de iliþkilendirilmiþtir. Âþýk Sümmânî, bir þiirinde aþkýn ilahî boyutlarýný açýklarken bir yerde þöyle der:
Bir þem’in aþkýna oldum pervâne
Büsbütün yanardým yâr olmasaydý
Zemin-i cihânda gül mü biterdi
Eðer ki mübârek ter olmasaydý
Sümmânî, kýsaca ‘’eðer o mübareðin teri olmasaydý yeryüzünde gül bitmezdi’’ demektedir. Sümmânî’nin burada bahsini ettiði husus, gülün, Hz. Muhammed’in yere düþen terinin damlalarýndan vuku bulmasý olayýdýr. Rivayete göre, Peygamber efendimiz Mirac’a çýkarken terinden birkaç damla yere düþmüþ ve düþen bu damlalardan ilk kokulu gül meydana gelmiþtir. Bu sebeple gül, edebi ve tasavvufi kültürümüzde kutsanmýþ bir figür olarak karþýmýza çýkmaktadýr. Süleyman Çelebi de ‘Mevlid’inde gülün bu özelliðine ayrýca vurgu yaparak Hz. Muhammed’in her bir terinden ayrý bir gülün bittiðini söyler:
                          Terlese güller olurdu her teri
                          Hoþ direrlerdi terinden gülleri
Yunus Emre, meþhur ‘Sarý Çiçek’ ilahisinde, çiçeðe ‘gül, sizin neniz olur’ diye sorduðunda, çiçek; ‘’Gül Muhammed deridür’’ diye cevap verir. Yine Yunus baþka bir þiirinde de:
                          Gül Muhammed deridür bülbül onun yâridür
                          Ol gül ile ezeli cihâna bile geldüm
Gül kokusu bakýmýndan da ayrýcalýklý bir öneme sahiptir. Çünkü gülün kokusundan Hz. Muhammed’in kokusu tecrübe edilir:
     Güllerin kök ve dallarý
     Mustafa’nýn hoþ teridir
     Onun gücü sayesinde gülün hali
Þimdi dolunay olmaya doðru geliþir (Mevlânâ)
Halk arasýnda yaygýn olan ‘gül koklamak sevaptýr’ düþüncesi, þüphesiz bu çiçeðin ve kokusunun Hz. Muhammed’i sembolü ile ilgilidir. Mevlidlerde gülsuyu ikramý baþlý baþýna bir törendir. Gül suyunun bu tarzda kullanýmý her biri eþsiz bir sanat niteliði taþýyan gülâbdânlar yapýlmasýna yol açýlmýþtýr. Gülâbdân, bilindiði gibi, gül suyu serpmek için kullanýlan aðzý dar, gövdesi geniþ kaplardýr.
Divan þiirinde, özellikle de tasavvufi þiirde, Hz. Muhammed güle, peygamberlik ise daima gül bahçesine (gülzâr) benzetilmiþtir. Bu benzetmenin ayrýca Hz. Ýbrahim’in ateþe atýlmasýyla ateþin gül bahçesine dönüþmesi olayýyla da sýký bir baðlantýsý vardýr. Sultan I. Ahmed’in aþaðýdaki meþhur dörtlüðü gül ve peygamber sevgisini birleþtiren güzel örneklerden biridir:
                          N’ola tâcým gibi baþýmda götürsem dâim
                          Kadem-i pâkini ol Hazret-i Þâh-ý Rüsûlün
                          Gül-i gülzâr-ý nübüvvet o kadem sâhibidir
                          Bahtiyâ durma yüzün sür kademine o gülün
(Ne olurdu, o Resuller sultanýnýn temiz ayaðýný tacým gibi daime baþýmda taþýsaydým. Peygamberlik gül bahçesinin gülü, o ayaðýn sahibidir. Ey Bahtî, durma, o gülün ayaðýna yüzünü sür.) Yine, Alvarlý Efe de aþaðýdaki beytinde; peygamberliði gül bahçesine benzeterek, Hz. Muhammed’in son peygamber oluþunu iþaret eder.
                                   Gülistân-ý risâletde gül-i ter
                                   Nübüvvet bahçesinde verd-i ahmer
 
Divan þairleri de gül mazmununu, Hz. Muhammed’in terinden meydana gelmesi olayýyla ilgili olarak ‘ter’ ve ‘katre’ kelimeleriyle birlikte anarak daha çok ‘gül-i ter’ terkibi üzerinde yoðunlaþýrlar. Burada ‘ter’i tevriyeli olarak hem ‘ter, damla’ hem de ‘taze’ anlamýnda kullanýrlar. Meselâ Bâki aþaðýdaki beytinde, âþýðýn sevgilisinin yoluna döktüðü yaþlarý, sevgilinin yüzünde gülün açýlmasýna yorar:
                                   Dökme yaþun katresin hercâyî dilber yoluna
                                   Yüzü açýlmýþ güzel gül gibi ter-dâmân olur
 
Muhammed Gülü:
Görüldüðü gibi gül, tasavvufi sembolizmde ilahi güzelliði ifade ettiði gibi, Allah’ýn sevgilisi Hz. Muhammed’i de temsil etmektedir. Peygamber ve gül sevgisi, gül þeklinde Hilye-i Þerifeler yapýlmasýna da yol açmýþtýr. Verd-i Muhammedî veya Gül-i Muhammedî denen bu hilyelerde dal ve yapraklar ortasýnda açýlmýþ tek gülün üzerine ‘Muhammed’ yazýsý, üst saðdaki gülün yapraklarýnda Allah’ýn soldaki gülün yapraklarýnda da Hz. Muhammed v isimleri, yapraklara da Ali, Hasan, Hüseyin, Fatma ve cennetle müjdelenenler yazýlmaktadýr.
 
 Gül, bu dini ve metafizik anlamlarýyla sadece þiirde deðil, bezeme sanatýnýn her dalýnda sevilerek kullanýlmýþtýr. Taþ oymacýlýðýnda, çini, seramik, duvar resimlerinde, kumaþlarda, kitap ciltlerinde sayýsýz gül figürü vardýr. Kur’ân’daki hizib, secde ve aþir iþaretlerine de gül adý verilir.
 (Not: Yukarýdaki Gül-i Muhammedî resmi, Annemarie Schimmel’in ‘’Ve Muhammed O’nun Elçisidir, Kabalcý Yay. Ýst. 2011’’ isimli eserinden alýnmýþtýr.
 
  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 48647 Defa Okundu
2012-01-19

SON YAZILARI

Böyledir Bizim Aþkýmýz-2 Ekmeðin hamurunda sevgi vardýr Bu iþte bir garabet yok mu? ERZURUM’UN MANEVÝ MÝMARLARINDAN HÂCE MUHAMMED LUTFÎ (ALVARLI EFE) Böyledir bizim aþkýmýz! Osmanlýnýn Rüyasý: Rüyada Terakki MUHABBET, GÜL ÜSTÜNE!.. Söz, muhabbet üstüne!.. 1919 yýlýnda cep telefonu kullanmak!.. Âþýk Sümmani’den Sümmani Baba’ya

YORUMLAR



Nalan Maden 2012-08-05
BOP ne demek; BOP eþgüdüm baþkaný kimdir; normal demokratik ülkelerde böyle bir siyonist hiyanetin c

A.Kadir abi; BOP ne demek; BOP eþgüdüm baþkaný kimdir; normal demokratik ülkelerde böyle bir siyonist hiyanetin cezasý nedir?
Aydýnlatýrsanýz sevinirim!
Herkese iyi günler!
Nalan Maden

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır