• 17 Temmuz 2019 Çarşamba

Vefatının 14. Yıldönümünde (26 Mart 2005) Aşık Murat Çobanoğlu’nu anlamak

"Vefatının 14. Yıldönümünde (26 Mart 2005) Aşık Murat Çobanoğlu’nu anlamak"

Tarih Araştırmacısı Sultan Aydın’ın, “Vefatının 14. Yıldönümünde (26 Mart 2005) Aşık Murat Çobanoğlu’nu anlamak” yazısı:

Vefatının 14. Yıldönümünde (26 Mart 2005) Aşık Murat Çobanoğlu’nu anlamak

KAFKAS HABER AJANSI / BEDİR ALTUNOK

Tarih Araştırmacısı Sultan Aydın’ın, “Vefatının 14. Yıldönümünde (26 Mart 2005) Aşık Murat Çobanoğlu’nu anlamak” yazısı:

Devlet sanatçısı ve Devletin Kültür elçisini unutmamalıyız.

Aşık Murat ÇOBANOĞLU’NUN en çok bir isteği vardı. O da Kars’ta Aşıklar bayramının yapılması idi.

2004 yılında Aşık Murat ÇOBANOĞLU ve Aşık Günay YILDIZ ile birlikte o zamanın Belediye Başkanı Naif ALİBEYOĞLU’nu ziyaret ederek Kars’ta Aşıklar bayramı yapılmasını istemişlerdi. O ziyaretteki toplantıya bende davet edilmiştim.

Aşıklar bayramının yapılması 5-6-7 Mayıs 2005 günleri olarak planlanmıştı. Ancak merhum Çobanoğlu rahatsızlaştı tedavisi devam ederken hep isteği bayramın yapılması idi.

Ömrü bayramı görmeye yetmedi. 26 Mart 2005 günü Ankara’da vefat etti. Ankara’da Kültür Bakanlığı binasının önünde ve Kars’ta Devlet töreni yapıldı.

Aşıklar bayramının adı Türkiye Murat ÇOBANOĞLU Uluslararası Aşıklar bayramı olarak kararlaştırıldı.

 Bu bayramda Afiş ve davetiyelerde Kars Kalesi, Aşık Şenlik ve Murat ÇOBANOĞLU fotoğrafları konuldu. Vefatından 38 gün sonra anıt mezarı ve heykeli yapıldı.

Birinci aşıklar bayramına 185 aşık, ikincisine 220, üçüncüsüne 270, dördüncüsüne 332 aşık katıldı.(Bu bayramların her birinde ortalama olarak 42 saat yarışma yapılmıştı)

2008 yılında AşıkŞenlik, Murat ÇOBANOĞLU ve Şeref TAŞLIOVA’nın heykelleri yaptırıldı, heykelerin açılışını Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul GÜNAY yaptılar.

2010 yılında yapılan aşıklar bayramında Murat ÇOBANOĞLU’nun adı ve sembolleri kaldırıldı ama Çobanoğlu’nun anıt mezarındaki Türk Bayrağı halen dalgalanmaktadır.

ÂŞIK MURAT ÇOBANOĞLU’NUN BİYOGRAFİSİ

 1 -  1 Kasım 1940 tarihinde Kars’ın Kaleiçi mahallesinde doğdu. Ancak dedesi Sadığın mezarının bulunduğu Koç köyü’nü kendi köyü olarak kabul etmektedir. Babası Kars’ın usta aşıklarından Aşık Şenlik’in çırağı Gülistan Ustadır. Aşıklık geleneğini babasıyla tanımış ve çıraklığını yaparak yetişmiştir.

2 - 1966 yılından başlayarak Konya da yapılan Türkiye Aşıklar Bayramına katıldı. Atışma En Güzel Memleket Türküsü Taşlama  Şiir Hikayeli türkü Dudakdeğmez ve Muamma dallarında birincilikler aldı.

3- Kendi şiirlerinin yanı sıra usta malı eserleri de icra ederek yaşatmış bir sanatçıdır. Ülkemizin her yöresinde yapılan aşık programlarına katıldı. Güzel sesi, mızrabındaki yetenek, aşıklık bilgisi, halk edebiyatımızdan ve usta aşıklardan kazandığı kültür ve buna bağlı becerisi ona üstünlük  kazandırmıştır. Avrupa’daki vatandaşlarımızın da ilgisi ile 1970 yılından başlayarak yurt dışında birçok ülkede programlar yaptı.

4 – 1971 yılında resmi görevlendirilme ile devlet sanat elçisi olarak Almanya ‘ya gitti.

5 –1971 yılında Çobanoğlu aşıklar kahvehanesini işletmeye açtı. İşletmesin kendisi üstlendiği gibi bu kahvehane Kars Aşıklık geleneği için çok uzun zaman hizmet ederek bir nevi okul vazifesi yaptı.

Japon NHK Televizyonunun hazırladığı İpek Yolu ve Tarihin Altın İzleri belgeselinde görev aldı. Almanya’da ZDF, ATT ve kanal Avrupa televizyonlarında ve WDR radyosunda; İngiltere’de BBC Radyosunda programlara katıldı.

6 – 1972 yılında müzik-sen vakfı tarafından yılın ozanı seçildi. Aşıklık ta gösterdiği başarı sonucunda iki kez altın plak kazandı.

7 – 1972 yılında İran da programlar yaptı.

8 – 1987 yılında Almanya Meral Belediye Başkanlığı tarafından davet edildi. UNESCO ‘nun düzenlendiği programlarda görevler aldı.

9 – 1989 yılında İngiltere de düzenlenen uluslar arası hikaye anlatma festivaline katıldı.

10 – 15 Aralık 1990 yılında Kültür Bakanlığı Sivas Devlet Türk halk müziği korosu sanatçısı olarak göreve başladı.

11 – 1996 yılında İngiltere de düzenlenen uluslar arası hikaye anlatma festivaline katıldı.

12 – 1996 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ‘ nde ki programlara katıldı.

13 – 1996 yılında Singapur da Nasreddin Hoca sempozyumuna katıldı.

14 – 1998 yılında Erzurum Atatürk üniversitesi öğretim üyesi Ali Kafkasyalı tarafından Aşık Murat Çobanoğlu ‘nun hayatı – sanatı ve eserleri isimli kitabı  yayınlandı.

15 – 2000 yılında Türk dünyası yazarlar ve sanatçılar vakfı tarafından  Türk Dünyası hizmet ödülü aldı.

Murat Çobanoğlu’nun şiirleri Çağrı, Karseli, Türk Kültürü, Türk Edebiyatı, Türk Folklor Araştırmaları, Çoruh gibi dergilerde yayımlandı.

Aşıklık geleneğinin önemli dallarından olan hikayecilik alanında, 12 hikaye tasnif etti. Hikaye repertuarı en geniş aşıklardan biri olmak başarısını gösterdi. Hikaye anlatmaktaki tarzı ile de hafızalarda silinmez bir iz bıraktı.

Radyo ve televizyonlarda, aşıklık geleneğiyle ilgili programlar hazırladı ve sundu. Yurt içinde ve dışında kırkın üstünde kaset yaptı. Sayısı yüzlerle ifade edilebilecek kadar madalya, plaket, şilt kazandı. Katıldığı programlara ait teşekkür, takdir ve onur belgeleri de yine sayı olarak iki yüz civarındadır.

 Kısa adı MESAM olan Türkiye Musiki Eserleri Meslek Birliği’nin iki dönem Denetleme Kurulu Üyeliği görevine seçildi.

ÇOBANOĞLU*NÜN TASNİF ETTİĞİ HİKÂYELER: Âşık Murat Çobanoğlu, On iki hikâye tasnif etmiştir. Bunların adları şöyledir: 

1-Sarac İBRAHİM, 2-Hamit HAN ile Melek SULTAN, 3-Ahmet ile Mehmet 4-  Cünün ile Dertli SULTAN, 5-Murathan ile Peri, 6- Adilşah ile lale sultan,

7-Pervane, 8- Emre Eraslan, 9- Aşık Tüccari, 10-Bayburtlu İrşadi ,11- Yaralı şahin 12-Diyarbakırlı Hüseyin                              

 Çobanoğlu’nun Bildiği Hikâyeler: Çobanoğlu, tasnif ettiği hikâyelerin birkaç katı kadar daha halk hikâyesi bilmektedir. Onun bildiği ve. yıllardan beridir düğünlerde derneklerde anlattığı halk hikâyelerinden bazıları şunlardır:

1-Necip ile Telli, 2-Alhan ile Peri, 3-Asuman ile Zeycan, 4-Aşık garip, 5- Deli kurt, 6- Emrah ile Selvi, 7-Hasta Hasan, 8- Hüseyin Bey, 9-Kerem ile Aslı, 10- Köroğlu ilk kolu, 11-Köroğlu Bolu beyi, 12-Köroğlu Hasan paşa, 13-Köroğlu Kiziroğlu, 14- Köroğlu son kol, 15- Köroğlu Hasanbey, 16- Melikşah, 17-Salmanbey, 18- Seyfi zülyezen, 19- Şah İsmail, 20- Tahir ile zöhre, 21- Yaralı Mahmut, 22- Yusuf ile Zeliha

Murat Çobanoğlu hakkında yapılmış lisans ve yüksek lisans tezleri mevcuttur. Akciğer rahatsızlığı teşhisiyle tedavi gördüğü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde, 26 Mart  2005 tarihinde Hakk’ın rahmetine kavuştu.

Çobanoğlu’nun ismi Kars’ta cadde ve öğrenci yurdunda yaşatılmaktadır.

AŞIK MURAT ÇOBANOĞLUNUN   ESERLERİNİN SAYISAL VERİLERİ

ŞİİRLERİ

1-Sekiz heceli şiirleri 96/433 kıta - 2-Onbir heceli şiirleri 208/840 kıta - 3-Onbeş heceli şiirleri divan 26/90 kıta.Toplam: 330/1363 kıta

ATIŞMALAR – DEYİŞMELER: ŞİİRLERİ: 462 KITA (DÖRTLÜK)

ÜÇLÜ ATIŞMA-DEYİŞME: ŞİİRLERİ : 63 KITA (DÖRTLÜK)

DÖRTLÜ ATIŞMALAR-DEYİŞMELER ŞİİRLERİ : 33 KITA (DÖRTLÜK)

ALTILI ATIŞMALAR-DEYİŞMELER ŞİİRLERİ : 18 KITA (DÖRTLÜK)

KITALI ŞİİRLERİ

1-Üç kıtadan kurulu şiir sayısı  164    Kıta, 2-Dört kıtadan kurulu şiir sayısı  89 “

3-Beş kıtadan kurulu şiir sayısı 36   “ 4-Altı kıtadan kurulu şiir sayısı 17  “

5-Yedi kıtadan kurulu şiir sayısı   9   “ 6-Sekis kıtadan kurulu şiir sayısı   7  “

7-Dokuz kıtadan kurulu şiir sayısı  4  “  8-On kıtadan kurulu şiir sayısı  2  “

9-On dört kıtadan kurulu şiir sayısı 2  “

HİKAYELER: Dört hikayede 18 karşılaşma-atışmadaki şiirleri 330 adet

KAFİYE KURULUŞU: Zengin kafiye-Tam kafiye-Yarım kafiye -Tunç kafiye-Kulak kafiye(cinaslar)

MISRA YAPISI

8 Heceli – (4+4=8)  (5+3=8)  (3+5=8) ( 11 Heceli – (4+4+3=11)    (6+5=11)

15 Heceli- 8+7=15

HECE SAYISI: Sekiz heceli mısra 96-(11 Heceli mısra 208) –(15 Heceli mısra 26)

-Toplam 330

AŞIK MURAT ÇOBANOĞLUNUN SOYU

Arpaçay Koçköyü Sadık eşi Mine’den (Sadık ve Mine’nin mezarı Koçköyünde)

1-Sadıkoğlu Gülistan çobanlar(Kars Bayrampaşa mezarlığında)-2-Sadıkoğlu Hüseyin

3-Sadıkoğlu Emrastan-4-Sadık kızı Beneyşe( Hüseyin,Emrastan,Beneyşenin mezarı koçköyünde)

KOÇKÖYÜNDEKİ AKRABALARI:( Ağagiller’in muharrem,medet-muğdet ve rehmesegil)

OĞUL

Nasihat edeyim dinle sözümü,

Lisanına leke gelmesin oğul,

Sakın kötü bakma el namusuna,

Vicdanına leke gelmesin oğul.

***

Çobanoğlu der ki Hak’tır Yaradan,

Veren de O, alan da o Yaradan,

Bizim için indirmiştir Yaradan,

Kuran’ına leke gelmesin oğul

***

Ezanına leke gelmesin oğul,

Vatanına leke gelmesin oğul.

(BA-BA-S) GAZİ KARS (KHA) / KAFKAS HABER AJANSI / BEDİR ALTUNOK

İlk Yorum Yapan Siz Olun!


Yorum Ekle

Haber Bülteni için kayıt olun

Haber Bültenimize katılın ve gelen kutunuzdan güncel haberleri anlık alın. Size spam göndermeyiz ve gizliliğinize saygı duyarız.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
  Yukleme: 0.229614